ලෝක ප්‍රසිද්ධ තාරකා භෞතික විද්‍යාඥ නීල් ඩිග්‍රාස් ටයිසන් තමන්ගේ අලුත්ම පොත වන ‘Lost in Space: 5,000 Facts For Navigating The Universe’ එළිදක්වන්න සූදානම් වෙනවා. මේ පොත නිකම්ම නිකම් විද්‍යා පොතක් නෙවෙයි; ඒක පිටු 400කින් සමන්විත, අභ්‍යවකාශයේ තියෙන රහස් සහ විශ්මිත කරුණු 5,000ක් අඩංගු අපූරු විශ්වකෝෂයක්. නැෂනල් ජියෝග්‍රැෆික් ආයතනයත් එක්ක එකතු වෙලා හදපු මේ පොතේ තියෙන වර්ණවත් පින්තූර, සිතියම් සහ ග්‍රහලෝක ගැන තොරතුරු නිසා ඕනෑම කෙනෙක්ට මේක කියවන්න හරිම ආස හිතෙනවා.
ටයිසන් සහ ලින්ඩ්සේ නික්ස් වෝකර් එකතු වෙලා ලියපු මේ පොතේ විශේෂත්වය තමයි විද්‍යාව, පොප් සංස්කෘතිය සහ හාස්‍යය එකට මුසු කරලා තියෙන එක. උදාහරණයක් විදිහට, හල්ක් (The Hulk) චරිතය ගැන කතා කරද්දී විද්‍යාත්මකව ඒක වෙන්න පුළුවන්ද කියන එක හරිම විනෝදජනක විදිහට මේ පොතේ පැහැදිලි කරනවා. තරු, ග්‍රහලෝක, චන්ද්‍රයන් වගේම ආවර්තිතා වගුව ගැනත් මෙහි තොරතුරු තියෙනවා. තමන් පොඩි කාලේ හිටපු විදිහටම, මේ වගේ පොතක් දැක්කම ආයේ අතාරින්න හිතෙන්නේ නැති තරමට මේක නිර්මාණය කරලා තියෙනවා කියලා ටයිසන් කියනවා.
මේ පොත එළිදැක්වෙන්නේ නාසා ආයතනයේ නැන්සි ග්‍රේස් රෝමන් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය අභ්‍යවකාශගත කිරීමෙන් සති දෙකකට පස්සේ. අභ්‍යවකාශය ගැන උනන්දුවක් තියෙන ඕනෑම කෙනෙක්ට මේ පොත ඇත්තටම වටිනා අත්දැකීමක් වේවි. මේක නිකම්ම පොතක් විතරක් නෙවෙයි, ඔබේ මේසය උඩ තියාගන්න පුළුවන් හරිම ලස්සන නිර්මාණයක්.
අල්ජීරියාවෙන් හමුවූ වසර බිලියනයක් පැරණි අඟහරු ග්‍රහයාගේ උල්කාපාතය විද්‍යාඥයන් මවිතයට පත් කරයි
මෑතකදී අල්ජීරියාවෙන් සොයාගත් අඟහරු ග්‍රහයාට අයත් උල්කාපාතයක් පිළිබඳව විද්‍යාඥයන් අලුත්ම හෙළිදරව්වක් කරලා තියෙනවා. NWA 13441 ලෙස නම් කරලා තියෙන මේ උල්කාපාතය වසර බිලියන 1.27ක් තරම් පැරණි එකක්. අඟහරු ග්‍රහයාගේ භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසයේ වසර මිලියන 600 සිට බිලියන 2.4 දක්වා කාල පරාසය ගැන මෙතෙක් අපිට තිබුණේ ඉතා අඩු දැනුමක්. නමුත් මේ අලුත් උල්කාපාතය මගින් ඒ කාලයේ අඟහරු මත සිදුවූ දේවල් ගැන අලුත් තොරතුරු රැසක් දැනගන්න ලැබෙනවා කියලා තමයි විද්‍යාඥයන් කියන්නේ.
මේ උල්කාපාතය විශේෂ වෙන්නේ එහි අඩංගු සංයුතිය නිසයි. සාමාන්‍යයෙන් අඟහරුගෙන් ලැබෙන උල්කාපාතවලට වඩා වෙනස් ලක්ෂණ මෙහි තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම මෙහි අඩංගු ‘නියෝඩයිමියම්’ වැනි දුර්ලභ මූලද්‍රව්‍ය නිසා, අඟහරු ග්‍රහයාගේ අභ්‍යන්තරය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය බිහිවූ මුල් කාලයේ සිටම එලෙසම ආරක්ෂා වී තිබෙන බවට සාක්ෂි ලැබෙනවා. පෘථිවිය වගේ නෙවෙයි, අඟහරු මත භූ තැටි චලනයන් සිදු නොවෙන නිසා ග්‍රහයාගේ ආරම්භක අවධියේ තිබූ දේවල් තවමත් එලෙසම පවතින බව මේ පර්යේෂණයෙන් තහවුරු වෙනවා.
බොස්ටන් විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ඊතන් බැක්ස්ටර් ඇතුළු පර්යේෂකයන් පවසන්නේ, මේ උල්කාපාතය අඟහරුගේ ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් සහ මැග්මා චලනයන් ගැන තවදුරටත් අධ්‍යයනය කරන්න ලොකු පිටුවහලක් වෙනවා කියලයි. අඟහරුගේ අතීතය ගැන මෙතෙක් නොදැන සිටි රහස් රැසක් ඉදිරියේදී මේ හරහා එළියට ඒවි කියලා විද්‍යා ලෝකයම බලාපොරොත්තු තියාගෙන ඉන්නවා.
අභ්‍යවකාශයේ අරුමපුදුම දේ සොයා යන නීල් ඩිග්‍රාස් ටයිසන්ගේ අලුත්ම පොත
ලෝක ප්‍රසිද්ධ තාරකා භෞතික විද්‍යාඥ නීල් ඩිග්‍රාස් ටයිසන් තමන්ගේ අලුත්ම පොත වන ‘Lost in Space: 5,000 Facts For Navigating The Universe’ එළිදක්වන්න සූදානම් වෙනවා. මේ පොත නිකම්ම නිකම් විද්‍යා පොතක් නෙවෙයි; ඒක පිටු 400කින් සමන්විත, අභ්‍යවකාශයේ තියෙන රහස් සහ විශ්මිත කරුණු 5,000ක් අඩංගු අපූරු විශ්වකෝෂයක්. නැෂනල් ජියෝග්‍රැෆික් ආයතනයත් එක්ක එකතු වෙලා හදපු මේ පොතේ තියෙන වර්ණවත් පින්තූර, සිතියම් සහ ග්‍රහලෝක ගැන තොරතුරු නිසා ඕනෑම කෙනෙක්ට මේක කියවන්න හරිම ආස හිතෙනවා.
ටයිසන් සහ ලින්ඩ්සේ නික්ස් වෝකර් එකතු වෙලා ලියපු මේ පොතේ විශේෂත්වය තමයි විද්‍යාව, පොප් සංස්කෘතිය සහ හාස්‍යය එකට මුසු කරලා තියෙන එක. උදාහරණයක් විදිහට, හල්ක් (The Hulk) චරිතය ගැන කතා කරද්දී විද්‍යාත්මකව ඒක වෙන්න පුළුවන්ද කියන එක හරිම විනෝදජනක විදිහට මේ පොතේ පැහැදිලි කරනවා. තරු, ග්‍රහලෝක, චන්ද්‍රයන් වගේම ආවර්තිතා වගුව ගැනත් මෙහි තොරතුරු තියෙනවා. තමන් පොඩි කාලේ හිටපු විදිහටම, මේ වගේ පොතක් දැක්කම ආයේ අතාරින්න හිතෙන්නේ නැති තරමට මේක නිර්මාණය කරලා තියෙනවා කියලා ටයිසන් කියනවා.
මේ පොත එළිදැක්වෙන්නේ නාසා ආයතනයේ නැන්සි ග්‍රේස් රෝමන් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය අභ්‍යවකාශගත කිරීමෙන් සති දෙකකට පස්සේ. අභ්‍යවකාශය ගැන උනන්දුවක් තියෙන ඕනෑම කෙනෙක්ට මේ පොත ඇත්තටම වටිනා අත්දැකීමක් වේවි. මේක නිකම්ම පොතක් විතරක් නෙවෙයි, ඔබේ මේසය උඩ තියාගන්න පුළුවන් හරිම ලස්සන නිර්මාණයක්.
නාසා ආයතනයේ රෝමන් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය වසර 22ක් පුරා විශ්වය ගවේෂණය කිරීමට සූදානම්
නාසා ආයතනය විසින් අභ්‍යවකාශගත කළ නැන්සි ග්‍රේස් රෝමන් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය, අපේක්ෂා කළාටත් වඩා වැඩි කාලයක් අභ්‍යවකාශයේ රැඳී සිටිමින් විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සිදු කිරීමට සූදානම් වෙනවා. මුලින් සැලසුම් කර තිබුණේ වසර 5ක මෙහෙයුම් කාලයක් වුවත්, අභ්‍යවකාශ යානය බරින් අඩු වීම සහ ඉන්ධන භාවිතය ඉතාම නිවැරදිව සිදු කිරීම නිසා දැන් එයට වසර 22ක් දක්වා සිය මෙහෙයුම් කටයුතු කරගෙන යාමට හැකියාව ලැබී තිබෙනවා. මෙය ඇත්තටම අභ්‍යවකාශ විද්‍යාවේ විශාල ජයග්‍රහණයක්.
මෙම දුරේක්ෂය අභ්‍යවකාශගත කිරීමේදී ස්පේස්-එක්ස් රොකට්ටුව මගින් ඉතාම නිවැරදි ගමන් පථයකට එය යොමු කිරීමට හැකි වුණා. විශේෂයෙන්ම දුරේක්ෂයේ එන්ජිම ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඉන්ධන ඉතා අඩුවෙන් වැය වීම නිසා, අනාගතයේදී සිදු කිරීමට නියමිත ගමන් පථ නිවැරදි කිරීම් සඳහාත් ඉන්ධන ඉතිරි කර ගැනීමට විද්‍යාඥයින්ට හැකි වුණා. මේ නිසා අඳුරු ශක්තිය (Dark Energy) සහ පිටසක්වල ග්‍රහලෝක සෙවීමේ මෙහෙයුම තවත් වසර ගණනාවකින් දීර්ඝ වී තිබෙනවා.
දැන් මෙම දුරේක්ෂය පෘථිවියේ සිට සූර්යයාට විරුද්ධ පැත්තේ පිහිටි L2 ලැග්‍රේන්ජ් ලක්ෂ්‍යය වෙත ගමන් කරමින් පවතිනවා. ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂයත් දැනට ස්ථානගත වී ඇත්තේ මේ අසලමයි. ඉදිරි වසර 22ක කාලය තුළ රෝමන් දුරේක්ෂය මගින් විශ්වයේ රහස් රැසක් හෙළි කරගනු ඇති බවට විද්‍යාඥයින් ලොකු බලාපොරොත්තුවකින් ඉන්නවා. මේ වගේ දියුණු තාක්ෂණයක් නිසා අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ ක්ෂේත්‍රයේ අලුත් පිටුවක් පෙරළෙනු ඇති බවට සැකයක් නැහැ.
Sinhala subtitles සමග.Movie /Tv serious free බලනන්
`Your ultimate destination for Movies & TV Series 🍿`
✅_*Hardcoded Sinhala subtitles have been added for both DOWNLOAD and online watching*_
⬇️*_Download the latest movies._*
`Start streaming now on cineflix ✨`
```🌐 Visit Link :-```
> *🎬 CINEFLIX*
අභ්‍යවකාශයේ ආයුධ ක්‍රියාත්මක කරන බව ඇමරිකානු අභ්‍යවකාශ බලකාය ප්‍රසිද්ධියේ පිළිගනී
ඇමරිකානු අභ්‍යවකාශ බලකාය (US Space Force) මේ වන විට අභ්‍යවකාශයේ ක්‍රියාත්මක වන ආයුධ පද්ධති තමන් සතු බව ප්‍රසිද්ධියේ පිළිගෙන තිබෙනවා. මේ බව අනාවරණය කළේ අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් ප්‍රධානී ජෙනරාල් ඩග්ලස් ෂීස් විසින්. ඔහු පවසන විදිහට, මේ ආයුධවල ප්‍රධාන අරමුණ වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ජාතික ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සහ සතුරු ප්‍රහාරවලින් ආරක්ෂා වීමයි. අභ්‍යවකාශය කියන්නේ අද වන විට ලෝකයේ ප්‍රධානම යුද පිටියක් බවට පත්වෙලා. චීනය සහ රුසියාව වැනි රටවල් අභ්‍යවකාශයේදී ඇමරිකාවේ බලය අභියෝගයට ලක් කරන නිසා, තමන්ගේ චන්ද්‍රිකා සහ සන්නිවේදන පද්ධති ආරක්ෂා කරගන්න මේ පියවර අත්‍යවශ්‍ය බවයි ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කරන්නේ.
කෙසේ වෙතත්, මේ ආයුධ මොන වගේ ඒවාද, ඒවා කොපමණ ප්‍රමාණයක් තිබෙනවාද කියන විස්තර ගැන නම් ඇමරිකාව තවමත් කිසිවක් හෙළි කරලා නැහැ. නමුත් මේ වගේ ආයුධ අභ්‍යවකාශයේ තියෙනවා කියලා පිළිගැනීමම ලොකු කාරණයක්. දැනටමත් ඇමරිකාව SpaceX සහ Boeing වැනි සමාගම් එක්ක එකතු වෙලා අභ්‍යවකාශ ආරක්ෂක පද්ධති සඳහා විශාල මුදලක් වැය කරනවා. විශේෂයෙන්ම හදිසි තර්ජනයක් ආවොත් පැය කිහිපයක් ඇතුළත ප්‍රතිචාර දක්වන්න පුළුවන් විදිහට ඔවුන් දැන් සූදානම් වෙලා ඉන්නේ. අභ්‍යවකාශය කියන්නේ දැන් නිකම්ම නිකම් ගවේෂණ කලාපයක් නෙවෙයි, එය රටවල් අතර බල අරගලයක් පවතින තීරණාත්මක යුද පෙරමුණක් බවට පත්වෙලා ඉවරයි.
ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය ඉහළට ඔසවා තැබූ සයිග්නස් අභ්‍යවකාශ යානය
අභ්‍යවකාශයේදීත් යාළුවෙක් උදව්වට ඉන්න එක කොච්චර වටිනවද කියලා අපිට ආයෙමත් බලාගන්න පුළුවන් වුණා. පසුගිය අගෝස්තු 27 වෙනිදා ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයට සම්බන්ධ කරලා තිබුණු නෝත්‍රොප් ග්‍රමන් සමාගමේ ‘සයිග්නස් එක්ස්එල්’ (Cygnus XL) භාණ්ඩ ප්‍රවාහන යානය තමන්ගේ එන්ජින් ක්‍රියාත්මක කරලා මධ්‍යස්ථානයට අවශ්‍ය තල්ලුවක් ලබා දුන්නා. මේ ක්‍රියාවලිය හරහා අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය පෘථිවිය වටා ගමන් කරන කක්ෂය තවත් ඉහළට ඔසවා තැබීමට හැකි වුණා. මේක හරිම අපූරු දසුනක් වගේම මිනිස්සු අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය කොයිතරම් දියුණු කරගෙන තියෙනවද කියන එකට හොඳම සාක්ෂියක්.
ඇයි ඉතින් මේ විදිහට මධ්‍යස්ථානය උඩට ඔසවන්නේ කියලා ඔයාලට හිතෙනවා ඇති. ඇත්තටම මේක කරන්නේ ඊළඟ සතියේ එන්න නියමිත රුසියාවේ ‘ප්‍රෝග්‍රස් 96’ (Progress 96) භාණ්ඩ ප්‍රවාහන යානයට මධ්‍යස්ථානයත් එක්ක සම්බන්ධ වෙන්න පහසු වෙන්නයි. මේ වගේ මෙහෙයුම් මගින් අභ්‍යවකාශයේ ඉන්න ගගනගාමීන්ට අවශ්‍ය ආහාර, වතුර, ඉන්ධන සහ විද්‍යාත්මක උපකරණ නිරුපද්‍රිතව ලබා දෙන්න පුළුවන් වෙනවා. 1978 ඉඳන්ම ක්‍රියාත්මක වෙන මේ වගේ ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා වැඩසටහන් නිසා තමයි අද අභ්‍යවකාශයේ මිනිස්සුන්ට දිගු කාලයක් රැඳී ඉන්න පුළුවන් පරිසරයක් හැදිලා තියෙන්නේ. ඇත්තටම මේක අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ ඉතිහාසයේ තවත් වැදගත් පියවරක්.
SpaceX සමාගම සිය 700 වැනි අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම සාර්ථකව අවසන් කරයි
ලොව ප්‍රමුඛතම අභ්‍යවකාශ සමාගමක් වන SpaceX පසුගියදා තවත් සුවිශේෂී කඩඉමක් පසු කළා. ඒ ඔවුන්ගේ ෆැල්කන් (Falcon) රොකට් පවුලේ 700 වැනි මෙහෙයුම සාර්ථකව දියත් කරමින්. ෆ්ලොරිඩාවේ කේප් කැනවරල් අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයෙන් දියත් කළ මෙම ෆැල්කන් 9 රොකට්ටුව මගින් ලක්සම්බර්ග් රාජ්‍යයට අයත් SES සමාගමේ O3b mPOWER සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකා තුනක් පෘථිවි කක්ෂයට රැගෙන ගියා. 2006 වසරේදී ෆැල්කන් 1 රොකට්ටුවෙන් ආරම්භ වූ මෙම ගමන අද වන විට අභ්‍යවකාශ ක්ෂේත්‍රයේ දැවැන්ත පෙරළියක් සිදු කර තිබෙනවා.
මෙම මෙහෙයුමේදී රොකට්ටුවේ පළමු අදියර දියත් කිරීමෙන් විනාඩි නවයකට පසු නැවතත් සාර්ථකව පෘථිවියට ගොඩබෑමට SpaceX ඉංජිනේරුවන් සමත් වුණා. මේ වන විට අභ්‍යවකාශයේ ක්‍රියාත්මක වන O3b mPOWER චන්ද්‍රිකා පද්ධතිය සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා මෙම චන්ද්‍රිකා තුන ඉතා වැදගත් වන අතර, එමගින් ලොව පුරා අන්තර්ජාල සහ සන්නිවේදන පහසුකම් වඩාත් වේගවත් සහ නම්‍යශීලී වනු ඇති බවයි වාර්තා වන්නේ. බෝයිං සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම චන්ද්‍රිකා මගින් අනාගතයේදී දත්ත හුවමාරු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විශාල ලෙස දියුණු කිරීමට අපේක්ෂා කරනවා.
මේ වසරේ පමණක් SpaceX සමාගම සිය 107 වැනි කක්ෂීය මෙහෙයුම ලෙස මෙය සිදු කර තිබීම කැපී පෙනෙන කරුණක්. ෆැල්කන් 9 රොකට්ටුව මේ වන විටත් අභ්‍යවකාශ ක්ෂේත්‍රයේ විශ්වාසවන්තම වාහනය බවට පත්වෙලා ඉවරයි. ඉදිරියේදී ඔවුන්ගේ දැවැන්ත ස්ටාර්ෂිප් (Starship) රොකට්ටුව හරහා තවත් අභ්‍යවකාශ විස්මයන් රැසක් ලොවට දායාද කිරීමට SpaceX සූදානමින් සිටිනවා.
අභ්‍යවකාශයේ සැඟවුණු රහසක්: වැම්පයර් තරු බවට පත්වන සුදු වාමන තරු ගැන අලුත්ම හෙළිදරව්ව
අපේ සූර්යයා වගේ තරු මැරිලා ගියාම ඉතිරි වෙන්නේ ‘සුදු වාමන’ (White Dwarfs) කියන තරු කොටස්. හැබැයි විද්‍යාඥයන් අලුතින් හොයාගෙන තියෙන විදිහට මේ සුදු වාමන තරු සමහර වෙලාවට විශ්වයේ තියෙන අතිශය බලගතු ‘නියුට්‍රෝන තරු’ බවට පත් වෙන්න පුළුවන්. මේක වෙන්නේ හරියට වැම්පයර් කෙනෙක් වගේ තමන්ගේ ළඟ ඉන්න තවත් තරුවකින් ශක්තිය උරා බොනකොටයි. මේ ක්‍රියාවලියට විද්‍යාඥයන් කියන්නේ ‘Accretion-induced collapse’ (AIC) කියලා. සාමාන්‍යයෙන් නියුට්‍රෝන තරුවක් හැදෙන්නේ විශාල තරුවක් පිපිරී යාමෙන් වුණත්, මේ ක්‍රමයේදී සුදු වාමන තරුවක් තවත් තරුවකින් ලැබෙන ද්‍රව්‍ය නිසා අධික බරක් ලබාගෙන කඩා වැටීමකට ලක් වෙනවා.
මේ සිදුවීම සාමාන්‍ය සුපර්නෝවා පිපිරීමකට වඩා ගොඩක් වෙනස්. සාමාන්‍ය පිපිරීමකදී විශාල ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයක් අවකාශයට මුදා හැරුණත්, මේ AIC ක්‍රියාවලියේදී වෙන්නේ බොහොම සීමිත ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයක් පිට කරමින් ඉතා වේගයෙන් සහ බොඳවූ ආලෝකයක් නිකුත් කරමින් නියුට්‍රෝන තරුවක් බිහිවීමයි. ETH Zurich ආයතනයේ පර්යේෂක ලෝරන්ස් තුම්ලර් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම මේ ගැන දීර්ඝ පර්යේෂණයක් කරලා තියෙනවා. මේ සොයාගැනීම මගින් විශ්වයේ තරු වල අවසානය සහ ඒවායේ පරිණාමය ගැන අපිට අලුත් දැනුමක් ලැබෙනවා. ඇත්තටම විශ්වය කියන්නේ හරිම පුදුම සහගත තැනක් නේද?
TV BOX OFFICIAL
ආයුබෝවන් හැමෝටම !
ඔන්න අලුත්ම වැඩක්, TV Series වලට පිස්සුවෙන් වගේ ආස කරන ඔයාලා හැමෝටම ලේසියෙන්ම බලන්නයි, ඩවුන්ලෝඩ් කරගන්නයි හැදුව Telegram Channel එකට ඔයාලා හැමෝවම සාදරයෙන් පිළිගන්නවා.
ඉදිරියේදි එන්න තියෙන, ඇවිල්ලා තියෙන ගොඩාක් TV Series මේ @tvbox telegram channel එකෙන් ඔයගොල්ලන්ට බලාගන්න පුලුවන්, ඒ වගේම Request කරලා ඔයාලා කැමති TV Series එක ඉල්ල ගන්නත් පුලුවන්.
ඉතින් රැදී ඉන්න TV BOX Telegram Channel එකත් එක්කම Latest Update බලාගන්න....
අද සවස් යාමයේ සඳ අසලින් දිස්වන සිකුරු ග්‍රහයා දැක බලා ගැනීමට සූදානම් වන්න
අද සැප්තැම්බර් 13 වැනිදා සවස් කාලයේදී අහසේ අපූරු දසුනක් දැකගන්න ඔබට අවස්ථාව ලැබෙනවා. හිරු බැස යන වෙලාවට බටහිර දෙස අහස දෙස බැලුවොත්, ඉතාමත් දීප්තිමත් ලෙස දිස්වන සිකුරු ග්‍රහයා සහ සිහින් සඳ දෑකැත්ත එකිනෙකට ඉතා ආසන්නයෙන් පිහිටා තිබෙන අයුරු ඔබට දැකගන්න පුළුවන්. සිකුරු ග්‍රහයා අහසේ ඉතා දීප්තිමත් තිතක් ලෙස පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි අතර, සඳ දෑකැත්තත් ඒ අසලින්ම දර්ශනය වීම ඇත්තෙන්ම සුන්දර දසුනක් වේවි. හිරු බැස ගොස් පැයකටත් අඩු කාලයකින් මේ දෙදෙනාම ක්ෂිතිජයට පහළින් සැඟවී යන නිසා, බාධාවකින් තොරව බටහිර දෙස හොඳින් පෙනෙන තැනක සිට අහස නිරීක්ෂණය කිරීම තමයි වඩාත් සුදුසු.
මේ දිනවල සඳේ නොපෙනෙන පැත්ත පෘථිවියෙන් පරාවර්තනය වන ආලෝකය නිසා මඳක් ආලෝකමත් වී පෙනෙන ‘අර්ත්ෂයින්’ (Earthshine) නම් අපූරු සංසිද්ධියත් ඔබට මෙහිදී දැකගන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම හෙට දිනයේදී යුරෝපය, අප්‍රිකාව සහ ආසියාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල සිටින අයට සඳ සිකුරු ග්‍රහයා ඉදිරියෙන් ගමන් කරන ආකාරයත් දැකගන්න ලැබෙනවා. ඔබත් තාරකා විද්‍යාවට කැමති කෙනෙක් නම්, අද සවස් යාමයේ මේ සොඳුරු අහස් දසුන අතපසු කරගන්න එපා. අහස නිරීක්ෂණය කරන විට දුරේක්ෂ හෝ බයිනොකියුලර් භාවිතා කරන්නේ නම්, කිසිවිටෙකත් සෘජුවම හිරු දෙස බැලීමෙන් වළකින්න, එය ඔබේ ඇස්වලට හානිදායක විය හැකි නිසයි.
අපේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සැඟවී සිටින අභිරහස් නවවන ග්‍රහලෝකය සැබෑවක්ද?
අපේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ තවත් අභිරහස් ග්‍රහලෝකයක් සැඟවී තිබෙනවාද කියන එක දශක ගණනාවක සිට තාරකා විද්‍යාඥයන් අතර ලොකු කතාබහක් ඇති කළ මාතෘකාවක්. 1930 දී ප්ලූටෝ සොයාගත්තත්, පසුව එය වාමන ග්‍රහලෝකයක් ලෙස නම් කිරීමත් සමඟ නවවන ග්‍රහලෝකයක් පිළිබඳ සෙවීම නැවතත් කරළියට ආවා. මුල් කාලයේ පර්සිවල් ලොවෙල් වැනි විද්‍යාඥයන් යුරේනස් සහ නෙප්චූන් ග්‍රහයන්ගේ ගමන් පථවල වෙනස්කම් දෙස බලා මෙවැනි ග්‍රහලෝකයක් ගැන අනුමාන කළත්, පසුකාලීනව ලැබුණු දත්තවලින් එය වෙනස් ආකාරයකින් පැහැදිලි වුණා.
නමුත් 2016 වසරේදී කැල්ටෙක් විශ්වවිද්‍යාලයේ කොන්ස්ටන්ටින් බැටිගින් සහ මයිකල් බ්‍රවුන් ඉදිරිපත් කළ නවතම මතයත් සමඟ මේ පිළිබඳ බලාපොරොත්තු නැවතත් දල්වන්න පුළුවන් වුණා. ඔවුන් පවසන්නේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඈත කෙළවරේ තිබෙන කුඩා වස්තූන්ගේ අසාමාන්‍ය ගමන් පථවලට හේතුව මේ කියන නවවන ග්‍රහලෝකයේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑම විය හැකි බවයි. විශේෂයෙන්ම 2024 වසරේදී ඔවුන් ඉදිරිපත් කළ නවතම දත්තවලට අනුව, මේ ග්‍රහලෝකය සැබැවින්ම පවතින බවට ශක්තිමත් සාක්ෂි ලැබෙමින් පවතිනවා.
මේ ග්‍රහලෝකය මගින් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඈත ප්‍රදේශවල පවතින අසාමාන්‍ය කක්ෂීය රටාවන් ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කළ හැකි බවයි විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ. පවතින දත්ත විශ්ලේෂණය කරද්දී, නවවන ග්‍රහලෝකයක් නොමැතිව මේ දේවල් සිදුවීම ඉතාම අපහසු බව ඔවුන් පෙන්වා දෙනවා. කෙසේ වෙතත්, මේ අභිරහස් ග්‍රහලෝකය සැබැවින්ම අපේ ඇසට හමුවන දිනය වැඩි ඈතක නොවන බවයි බොහෝ දෙනාගේ විශ්වාසය වී තිබෙන්නේ.
සඳ දෙස බලා විස්මිත අත්දැකීමක් ලබන්න: ජාත්‍යන්තර සඳ නිරීක්ෂණ රාත්‍රිය සැප්තැම්බර් 19 දා
සඳට ආදරේ කරන හැමෝටම සතුටු වෙන්න පුළුවන් ආරංචියක් තියෙනවා. මේ සැප්තැම්බර් 19 වැනිදාට යෙදී තිබෙන ‘ජාත්‍යන්තර සඳ නිරීක්ෂණ රාත්‍රිය’ වෙනුවෙන් ලෝකය පුරාම විශේෂ වැඩසටහන් රැසක් සංවිධානය කරලා තියෙනවා. නාසා ආයතනය පවසන විදිහට, මේ කාලයේදී සඳේ මතුපිට තියෙන ආවාට, කඳු සහ අනෙකුත් භූගෝලීය ලක්ෂණ ඉතා පැහැදිලිව නිරීක්ෂණය කරන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම සඳේ ආලෝකය සහ අඳුර බෙදෙන සීමාවේදී ඇතිවන සෙවනැලි නිසා සඳේ පෙනුම වඩාත් ආකර්ෂණීය වෙනවා.
ඔයාට පුළුවන් මේ අපූරු අත්දැකීම තනියම හෝ පවුලේ අය එක්ක ගෙදර ඉඳන්ම විඳගන්න. නිකම්ම ඇසින්, බයිනොකියුලර් එකකින් හෝ දුරේක්ෂයකින් සඳ දිහා බැලුවත් ඔයාට ලොකු වෙනසක් දකින්න පුළුවන්. ඒ විතරක් නෙවෙයි, ඔයාට කැමති නම් නාසා ආයතනයේ වෙබ් අඩවිය හරහා ඔයාට ආසන්නයේම තියෙන සඳ නිරීක්ෂණ වැඩසටහන් හොයාගෙන ඒවට සම්බන්ධ වෙන්නත් පුළුවන්. නැත්නම් ඔයාටම කියලා පුංචි නිරීක්ෂණ වැඩසටහනක් සංවිධානය කරලා ඒ ගැන අනිත් අයටත් දැනගන්න සලස්වන්නත් පුළුවන්.
මේ දිනවල නාසා ආයතනය නැවතත් මිනිසුන් සඳ මතට යැවීමේ ‘ආටෙමිස්’ වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කරන නිසා සඳ ගැන උනන්දුව ලෝකය පුරාම වැඩි වෙලා තියෙනවා. ඉතින් මේ සැප්තැම්බර් 19 වැනිදා රාත්‍රියේදී අහස දිහා බලලා සඳේ සුන්දරත්වය විඳගන්න අමතක කරන්න එපා. ඔයා ගන්නා සඳේ ඡායාරූප තියෙනවා නම් ඒවා අනිත් අය එක්ක බෙදාගන්නත් පුළුවන්. මේ වගේ අවස්ථාවක් මගහැරගන්නේ නැතුව ඔයත් අනිවාර්යයෙන්ම සඳ නිරීක්ෂණයට එකතු වෙන්න.