පසුගිය බදාදා කිලෝග්‍රෑම් 4000ක් බරැති ෆැල්කන් 9 රොකට් කොටසක් සඳ මත කඩා වැටීමත් සමඟ අභ්‍යවකාශ ගවේෂණයේ අඳුරු පැත්තක් ගැන ලෝකයේ අවධානය යොමු වෙලා තියෙනවා. මේ වන විටත් මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද වස්තූන් 3000ක් පමණ සඳ මතුපිට විසිරී පවතිනවා. ඇපලෝ මෙහෙයුම්වල ඉතිරි වූ කොටස් වගේම, අතහැර දමන ලද රොකට් කොටස් සහ රොබෝ යන්ත්‍ර ටොන් 200ක් පමණ මේ වන විටත් සඳ මත තැන්පත් වෙලා තියෙනවා. අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය වැඩිවීමත් සමඟ මෙවැනි අනතුරු සහ අපද්‍රව්‍ය සඳ මත එකතු වීම ඉදිරියේදී තවත් බහුල විය හැකි බව විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවනවා.
මේ ගැටලුවට ප්‍රධාන හේතුවක් වෙලා තියෙන්නේ සඳ මත සිදුවන ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කරන්නට නිසි ජාත්‍යන්තර නීති පද්ධතියක් නොමැති වීමයි. 1967 එක්සත් ජාතීන්ගේ අභ්‍යවකාශ ගිවිසුම මගින් අභ්‍යවකාශය දූෂණය වීම වැළැක්වීමට උත්සාහ කළත්, ‘හානිකර දූෂණය’ යන්න අර්ථ දක්වා නොමැති වීම විශාල ගැටලුවක්. සඳ මත අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය සඳහා නිශ්චිත නීති හෝ ඉවත් කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් තවමත් ලෝකයට නැහැ. සඳේ ගුරුත්වාකර්ෂණය අඩු නිසා මෙවැනි ගැටුම්වලින් ඇතිවන දූවිලි වලාකුළු විශාල ප්‍රදේශයක් පුරා පැතිරී යාමෙන් සඳේ පවතින ස්වභාවික පරිසරයට සිදුවන හානිය ඉතා බරපතළයි. අපි සඳ ගවේෂණය කරන අතරතුරම, එහි පිරිසිදු බව රැකගැනීමටත් වගබලා ගත යුතු කාලය දැන් එළඹ තිබෙනවා.
Discussion & Feedback