සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ වැඩිම ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් සහිත බ්‍රහස්පති ග්‍රහයාගේ චන්ද්‍රයා වන ‘අයෝ’ (Io) ගැන අලුත්ම තොරතුරු ටිකක් නාසා ආයතනයේ ජූනෝ යානය මගින් අපිට දැනගන්න ලැබුණා. සාමාන්‍යයෙන් අපි අයෝ ගැන දන්නේ එහි මතුපිට තියෙන ගිනිකඳු ගැන විතරයි. හැබැයි මේ පාර ජූනෝ යානයේ තියෙන විශේෂ මයික්‍රෝවේව් උපකරණයක් පාවිච්චි කරලා, අයෝගේ මතුපිටට අඩි කිහිපයක් යටින් තියෙන උෂ්ණත්වය මැන බලන්න විද්‍යාඥයන් සමත් වුණා. මේකෙන් පේන විදිහට අයෝගේ මතුපිටට යටින් විශාල තාපයක් ගමන් කරනවා. ඒ වගේම මතුපිට උෂ්ණත්වයට වඩා අඩි කිහිපයක් යට උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 22කින් විතර වැඩි බවත් ඔවුන් හොයාගෙන තියෙනවා.
මේ සොයාගැනීම ඇත්තටම හරිම පුදුම සහගතයි. මොකද අයෝගේ මතුපිට ගිනිකඳු අළු සහ සල්ෆර් තට්ටු වලින් වැහිලා තියෙන නිසා හරිම සුමට බවක් තමයි පේන්න තියෙන්නේ. බ්‍රහස්පතිගේ දැවැන්ත ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා ඇතිවන පීඩනයෙන් තමයි මේ චන්ද්‍රයා ඇතුළත මෙතරම් තාපයක් ජනනය වෙන්නේ. මේ තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා අපේ පෘථිවියේ තියෙන ගිනිකඳු වල ක්‍රියාකාරීත්වය ගැනත් අනාගතයේදී වඩා හොඳින් අධ්‍යයනය කරන්න පුළුවන් වේවි කියලා විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරනවා. මේ වගේ අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ වලින් විශ්වයේ තියෙන අභිරහස් එකින් එක විසඳෙන හැටි දකින එක ඇත්තටම හරිම ආස හිතෙන දෙයක්.
Discussion & Feedback