අපේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ තියෙන වැඩිම ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් සිද්ධ වෙන අයෝ (Io) චන්ද්‍රයා ගැන නාසා ආයතනයේ ජූනෝ යානයෙන් අලුත්ම තොරතුරු ටිකක් හොයාගෙන තියෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් අපි අයෝ ගැන දන්නේ එහි මතුපිට තියෙන ගිනිකඳු ගැන විතරයි. හැබැයි මේ පාර ජූනෝ යානයේ තියෙන විශේෂ මයික්‍රෝවේව් උපකරණයක් පාවිච්චි කරලා, අයෝගේ මතුපිටට අඩි කිහිපයක් යටින් තියෙන උෂ්ණත්වය මැනගන්න විද්‍යාඥයන්ට පුළුවන් වෙලා තියෙනවා. මේක ඇත්තටම අභ්‍යවකාශ විද්‍යාවේ ලොකු පෙරළියක්, මොකද මෙහෙම දෙයක් කරපු පළවෙනි වතාව මේක නිසා.
මේ පරීක්ෂණවලින් පෙනී ගිහින් තියෙනවා අයෝගේ මතුපිටට යටින් උෂ්ණත්වය සෑහෙන්න වැඩි බව. ඒ වගේම අයෝගේ මතුපිට ගිනිකඳු තිබුණත්, ඒකේ වැඩි හරියක්ම තියෙන්නේ ගිනිකඳු අළු සහ සල්ෆර්වලින් හැදුණු මෘදු ස්ථර බවත් හොයාගෙන තියෙනවා. බ්‍රහස්පතිගේ දැවැන්ත ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා ඇතිවෙන පීඩනයෙන් තමයි මේ චන්ද්‍රයා ඇතුළේ මෙච්චර තාපයක් ජනනය වෙන්නේ. මේ තාපය ඇතුළේ ඉඳන් පිටතට එන විදිය හරියටම තේරුම් ගන්න එක, පෘථිවියේ තියෙන ගිනිකඳු ගැන අධ්‍යයනය කරන්නත් ලොකු උදව්වක් වෙනවා කියලා තමයි විද්‍යාඥයන් කියන්නේ.
මේ වගේ තාක්ෂණයක් පාවිච්චි කරලා අනාගතයේදී පෘථිවියේ ගිනිකඳු පිපිරීම් කලින්ම අනාවැකි කියන්නත් අපිට පුළුවන් වෙයි. අයෝ කියන්නේ ඇත්තටම ස්වභාවික විද්‍යාගාරයක් වගේ. ඒ හරහා වෙනත් ග්‍රහලෝකවල සහ චන්ද්‍රයන්ගේ තියෙන අභ්‍යන්තර ක්‍රියාකාරකම් ගැනත් අපිට අලුත් දේවල් ගොඩක් ඉගෙන ගන්න පුළුවන් වෙනවා.
Discussion & Feedback