අභ්‍යවකාශ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් විසින් මීට පෙර කිසිදා දැක නොතිබූ අමුතුම ආකාරයේ ‘රේඩියෝ මන්දාකිණි’ (Radio Galaxies) කාණ්ඩයක් සොයාගෙන තියෙනවා. මේ මන්දාකිණිවල තියෙන දැවැන්ත ප්ලාස්මා වායු වළලු ක්‍රමයෙන් මැකී යමින් පවතින බවයි පර්යේෂකයන් පවසන්නේ. සාමාන්‍යයෙන් මන්දාකිණියක මධ්‍යයේ තියෙන දැවැන්ත කළු කුහර මගින් තමයි මේ රේඩියෝ තරංග නිකුත් කරන ජෙට් යානා වැනි ශක්ති ප්‍රවාහයන් පාලනය කරන්නේ. නමුත් මේ කළු කුහරවල ක්‍රියාකාරිත්වය නතර වුණාම, ඒ මන්දාකිණිවලට ලැබෙන ශක්තිය අඩුවෙලා ඒවා ක්‍රමයෙන් මැකී යන්න පටන් ගන්නවා. මේ සොයාගැනීම මගින් මන්දාකිණිවල ජීවන චක්‍රය ගැන අපිට අලුත්ම අවබෝධයක් ලැබෙනවා.
දකුණු අප්‍රිකාවේ පිහිටි MeerKAT රේඩියෝ දුරේක්ෂය ඇතුළු අති නවීන තාක්ෂණය භාවිත කරමින් විද්‍යාඥයන් මේ ගැන දීර්ඝ අධ්‍යයනයක් සිදු කළා. ඔවුන් පරීක්ෂා කළ මන්දාකිණි 14න් 12ක්ම මේ වන විටත් මැකී යමින් පවතින බව තහවුරු වුණා. විශේෂම දේ තමයි මේවා වසර මිලියන 8ත් 42ත් අතර කාලයක සිට මැකී යමින් පවතින බව හෙළි වීම. සාමාන්‍යයෙන් හිතුවාට වඩා ඉක්මනින් මේවා මැකී යන බවයි පර්යේෂකයන් කියන්නේ. මේ සොයාගැනීම මගින් විශ්වයේ තියෙන කළු කුහරවල ක්‍රියාකාරිත්වය සහ මන්දාකිණිවල පරිණාමය ගැන තවත් රහස් රැසක් හෙළි කරගන්න පුළුවන් වෙලා තියෙනවා. මේ පිළිබඳ සම්පූර්ණ පර්යේෂණ වාර්තාව පසුගියදා රාජකීය තාරකා විද්‍යා සංගමයේ සඟරාවකත් පළ වුණා.
Discussion & Feedback