අපි පාසල් කාලේ ඉඳන්ම ලෝක සිතියම් දිහා බලද්දී අපිට හුරුපුරුදු වෙලා තියෙන්නේ ‘මර්කේටර්’ (Mercator) කියන සිතියම් ක්රමයයි. හැබැයි මේ සිතියමේ ලොකු ගැටලුවක් තියෙනවා. ඒ තමයි රටවල් සහ මහද්වීපවල සැබෑ ප්රමාණයන් මෙහිදී වැරදියට පෙන්නුම් කිරීම. උදාහරණයක් විදිහට, අප්රිකානු මහද්වීපය ග්රීන්ලන්තයට සමාන ප්රමාණයකින් මේ සිතියමේ පෙනුනත්, ඇත්තටම අප්රිකාව ග්රීන්ලන්තයට වඩා 14 ගුණයක් විශාලයි. 16 වැනි සියවසේදී නාවික කටයුතු පහසු කරගන්න හදපු මේ සිතියම අදටත් ගූගල් මැප්ස් වගේ තැන්වල පාවිච්චි වුණත්, ඒකෙන් ලෝකය ගැන අපේ හිතේ තියෙන දෘෂ්ටිකෝණය වැරදි විදිහට හැඩගැසෙනවා කියලා විද්වතුන් පෙන්වා දෙනවා.
මේ ගැටලුව විසඳන්න තමයි දැන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ‘Equal Earth’ කියන නව සිතියම් ක්රමය හඳුන්වා දෙන්න කටයුතු කරන්නේ. මේ සිතියම මගින් මහද්වීපවල සැබෑ ප්රමාණයන් වඩාත් නිවැරදිව පෙන්නුම් කරනවා. ඇත්තටම ගෝලාකාර පෘථිවියක් පැතලි කඩදාසියක අඳිනකොට ප්රමාණය, හැඩය හෝ දුර යන තුනම එකවර නිවැරදිව පෙන්වන්න බැහැ. මර්කේටර් සිතියම නාවික ගමන්වලට හොඳ වුණත්, නව සිතියම මගින් ලෝකයේ භූගෝලීය යථාර්ථය වඩාත් සාධාරණව නිරූපණය කරනවා. කොහොම වුණත්, මේ ඕනෑම සිතියමක යම් යම් අඩුපාඩු තියෙන නිසා, අපි දකින සිතියම පිටුපස තියෙන මේ විද්යාත්මක පසුබිම ගැන දැනුවත් වීම හරිම වැදගත්.

Discussion & Feedback