අපේ ක්ෂීරපථ මන්දාකිණියේ කේන්ද්රයේ තියෙන දැවැන්ත කළු කුහරය වන ‘සැජිටේරියස් ඒ*’ (Sagittarius A*) අසල ජලය සහ කොස්මික් දූවිලි පැවතිය හැකි බව විද්යාඥයන් අලුතින්ම සොයාගෙන තියෙනවා. සාමාන්යයෙන් මේ වගේ කළු කුහරයක් අසල තියෙන අධික විකිරණ සහ දරුණු තත්ත්වයන් නිසා ජලය වැනි අණු විනාශ වී යන බවයි මීට පෙර විශ්වාස කෙරුණේ. නමුත් ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය භාවිතයෙන් සිදුකළ නිරීක්ෂණවලින් පෙනී යන්නේ, කළු කුහරයට ආසන්නයේම තියෙන ‘IRS 3’ කියන වයස්ගත තාරකාව වටා ජලය සහ දූවිලි ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා වී තිබෙන බවයි.
මෙම සොයාගැනීම ඇත්තටම පුදුම සහගතයි. මොකද මේ තාරකාව කළු කුහරයේ සිට ආලෝක වර්ෂ 0.55ක් වැනි ඉතා කෙටි දුරකයි පිහිටලා තියෙන්නේ. මේ වයස්ගත තාරකාවලින් පිටවන වායු සහ දූවිලි අනාගතයේදී අලුත් තරු සහ ග්රහලෝක නිර්මාණය වීමට උදව් වෙනවා. ඒ නිසා මෙවැනි දරුණු පරිසරයක වුණත් ජලය වැනි අමුද්රව්යවලට පැවතිය හැකි බව තහවුරු වීම, විශ්වයේ ජීවය සහ ග්රහලෝක බිහිවීම ගැන අපිට අලුත් බලාපොරොත්තුවක් ලබා දෙනවා. ජර්මනියේ කොලෝන් විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂකයන් පවසන විදිහට, මන්දාකිණියක කේන්ද්රය වැනි අන්තවාදී පරිසරයක පවා තාරකාවලට තමන්ගේ අවට පරිසරය පොහොසත් කිරීමට හැකි වීම ඉතා වැදගත් කරුණක්.
ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂයේ ‘මිරි’ (MIRI) උපකරණය හරහා සිදුකළ මේ අධ්යයනයෙන් තාරකාව වටා තියෙන සිලිකේට් දූවිලි සහ ජල අණු පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂි ලැබී තියෙනවා. මේ දූවිලි සහ ජලය අනාගතයේදී තවත් නව තරු පද්ධති බිහිවීමට මූලික අමුද්රව්ය සපයන බවයි විද්යාඥයන් විශ්වාස කරන්නේ.

Discussion & Feedback