මෑතකදී අහසේ සිදුවුණු අර්ධ චන්ද්‍රග්‍රහණය බොහෝ දෙනෙක් බලාපොරොත්තු වුණේ ‘බ්ලඩ් මූන්’ එකක් විදිහට දකින්න. ඒත් ඇත්තටම වුණේ සඳෙන් 96.2%ක් පෘථිවියේ සෙවණැල්ලට යට වුණත්, පොඩි කොටසක් ඉතිරි වෙලා සඳ සම්පූර්ණයෙන්ම රතු පාට නොවී මගහැරී යාමයි. ගොඩක් අය හිතන්නේ මේ වගේ දේවල් අසාර්ථකයි කියලා, හැබැයි ඇත්තටම තාරකා විද්‍යාවේදී මේ වගේ ‘මගහැරීම්’ හරිම අපූරුයි. ඒකෙන් අපිට විශ්වයේ සිදුවන දේවල් තවත් හොඳින් තේරුම් ගන්න පුළුවන් වෙනවා.
සම්පූර්ණ චන්ද්‍රග්‍රහණයකදී පෘථිවියේ වායුගෝලය හරහා එන හිරු එළිය සඳ මත වැටෙනකොට තමයි ඒ රතු පාට මැවෙන්නේ. නමුත් මේ වගේ අර්ධ ග්‍රහණයකදී පෘථිවියේ වක්‍රාකාර සෙවණැල්ල සඳ මත ගමන් කරන ආකාරය ඉතා පැහැදිලිව දකින්න පුළුවන්. ඒක හරියට ජ්‍යාමිතික රූපයක් අහසේ ඇඳෙනවා වගේ වැඩක්. මේ වගේ අවස්ථාවලදී අපි හුඟක් වෙලාවට ‘බ්ලඩ් මූන්’ එකක් එනකම්ම බලාගෙන ඉඳලා, ඒ අතරතුර සිදුවන සැබෑ විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලිය මගහැර ගන්නවා.
තාරකා විද්‍යාවේදී මේ වගේ දේවල් හරිම ආකර්ෂණීයයි. ග්‍රහකයක් හෝ තාරකාවක් සඳ පිටුපසින් සැඟවී යනවා වෙනුවට, සඳේ කඳු ගැට අතරින් ඒක ‘ඇසිපිය ගහනවා’ වගේ පෙනෙන අවස්ථා වගේම, මේ වගේ අර්ධ ග්‍රහණත් අපේ පරිකල්පනය අවදි කරනවා. අහස දෙස බලනකොට හැම වෙලාවෙම අපිට ඕන දේම ලැබෙන්නේ නැති වුණාට, ඒ ‘නොලැබෙන’ දේ තුළත් ලොකු සුන්දරත්වයක් සහ ඉගෙන ගන්න ගොඩක් දේවල් තියෙනවා කියන එක තමයි ඇත්තම කතාව.
Discussion & Feedback