අපේ සෞරග්රහ මණ්ඩලයේ අඟහරු සහ බ්රහස්පති ග්රහයන් අතර තියෙන ග්රහක පටියේ හරි අපූරු දේවල් සිද්ධ වෙනවා. මෑතකදී තාරකා විද්යාඥයන්ට අලුත්ම අලුත් අත්දැකීමක් ලැබුණා. ඒ තමයි ‘නයිසා’ (Nysa) කියලා හඳුන්වන ග්රහකයේ අමුතුම හැඩය. සාමාන්යයෙන් අපි දන්න ග්රහක වගේ නෙවෙයි, මේකේ හිස් තුනක් වගේ කොටස් තියෙනවා. ඒ නිසා විද්යාඥයන් මේකට ‘ට්රයිලොබේට්’ (trilobate) කියලා නමකුත් දීලා තියෙනවා. චිලී සහ ඇරිසෝනා වල තියෙන බලවත් දුරේක්ෂ හරහා තමයි මේ අපූරු දසුන් අපිට බලාගන්න පුළුවන් වුණේ.
මේ ග්රහකයේ පළල කිලෝමීටර් 75ක් විතර වෙනවා. ඒ විතරක් නෙවෙයි, මේ ග්රහකය වටා කිලෝමීටර් එකක් විතර විශාල පුංචි සඳක් වගේ චන්ද්රයෙකුත් කැරකෙනවා කියලා හොයාගෙන තියෙනවා. ඇරිසෝනා වල ලොවෙල් නිරීක්ෂණාගාරයේ කේට් මින්කර් කියන විදිහට, මේ වගේ අමුතු හැඩයක් තියෙන ග්රහකයක් මීට කලින් අපි දැකලා නැහැ. සමහරවිට මේක එකිනෙක සම්බන්ධ වුණු කොටස් තුනකින් හැදුණු එකක් වෙන්න පුළුවන්.
මේ වගේ ග්රහක අධ්යයනය කරන එක අපේ සෞරග්රහ මණ්ඩලය හැදුණු හැටි ගැන තේරුම් ගන්න ගොඩක් වැදගත් වෙනවා. මොකද මේවා හැදිලා තියෙන්නේ ග්රහලෝක හැදෙන්න මුල් වුණු ද්රව්ය වලින්ම නිසා. ඉතින්, අභ්යවකාශයේ තියෙන මේ වගේ අරුම පුදුම දේවල් ගැන තව තවත් තොරතුරු ඉදිරියේදී දැනගන්න පුළුවන් වෙයි.

Discussion & Feedback