පසුගිය අගෝස්තු 5 වෙනිදා SpaceX සමාගමට අයත් ටොන් 4.5ක බරැති රොකට්ටුවක කොටසක් සඳේ අයින්ස්ටයින් ආවාටය ආසන්නයට ඉතා වේගයෙන් කඩා වැටුණා. පැයට කිලෝමීටර් 8,690ක වේගයකින් සිදුවූ මෙම ගැටුම දකුණු කොරියාවේ ‘ඩනුරි’ චන්ද්‍රිකාව සහ නාසා ආයතනයේ චන්ද්‍ර ගවේෂණ යානා මගින් නිරීක්ෂණය කර තිබෙනවා. මෙම රොකට් කොටස මීට වසරකට පෙර අභ්‍යවකාශයට යැවූ මෙහෙයුමක ඉතිරි වූවක්. වාසනාවකට මෙන්, එම අවස්ථාවේදී ඩනුරි චන්ද්‍රිකාව වෙනත් කක්ෂයක ගමන් කරමින් තිබූ නිසා අනතුරක් සිදු වුණේ නැහැ. කෙසේ වෙතත්, අභ්‍යවකාශ විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙවැනි පාලනයකින් තොරව සිදුවන ගැටුම් අනාගතයේදී සඳ මත ස්ථිර ජනාවාස පිහිටුවීමේදී විශාල අවදානමක් විය හැකි බවයි.
අභ්‍යවකාශ ඉංජිනේරුවන් පවසන විදිහට සඳට වායුගෝලයක් නැති නිසා මෙවැනි ගැටුමකදී කුඩා ගල් කැබලි සහ දූවිලි ඉතා වේගයෙන් අවට විසිරී යනවා. මෙය අනාගතයේදී සඳ මත ස්ථාපනය කරන සූර්ය පැනල, වාසස්ථාන සහ අනෙකුත් සංවේදී උපකරණවලට බරපතල හානි සිදු කරන්න පුළුවන්. අතීතයේදී උල්කාපාත නිසා ස්වභාවිකවම මෙවැනි දේ සිදුවුණත්, දැන් මිනිසා විසින් අභ්‍යවකාශයට යවන දේවල් නිසා මෙම තත්ත්වය තවත් සංකීර්ණ වෙලා. ඉදිරියේදී සඳ ගවේෂණය කරන රටවල් සහ පෞද්ගලික ආයතන මේ ගැන වඩාත් සැලකිලිමත් වෙලා, අභ්‍යවකාශ සුන්බුන් කළමනාකරණය කරගන්න ඕනේ. නැත්නම් සඳ මත කරන ඉදිකිරීම්වලට මේ ගැටුම් නිසා ලොකු හානියක් වෙන්න ඉඩ තියෙනවා.
Discussion & Feedback