අතීතයේදී දුම්රියක් ප්‍රමාද වීමට හේතු විදිහට අපි සාමාන්‍යයෙන් හිතන්නේ වැස්ස, පීලි මත වැටුණු කොළ හෝ සත්තු කියලයි. හැබැයි 1848 වසරේදී එංගලන්තයේ එක්සෙටර් නුවර දුම්රියක් විනාඩි 16ක් ප්‍රමාද වෙන්න හේතු වුණේ අභ්‍යවකාශයෙන් ආපු සූර්ය කුණාටුවක් බව ඔබ දැනගෙන හිටියද? මේ සිදුවීම තාක්ෂණයට සූර්ය කුණාටුවකින් බලපෑම් එල්ල වුණු මුල්ම අවස්ථාව විදිහට තමයි කාලයක් තිස්සේ සැලකුණේ. ඒත් ලැන්කැස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් මේ ගැන නැවත පරීක්ෂණයක් කරලා තියෙනවා.
මේ පර්යේෂකයන් පැරණි පුවත්පත් වාර්තා, දුම්රිය කාලසටහන් සහ අභ්‍යවකාශ දත්ත විශ්ලේෂණය කරලා හොයාගෙන තියෙනවා මුලින් සඳහන් වුණු දිනය වැරදි බව. ඇත්තටම මේ සිදුවීම වෙලා තියෙන්නේ 1848 වසරේ ඔක්තෝබර් 18 වැනිදායි. ඒ වගේම මේක තාක්ෂණයට බලපෑ මුල්ම සිදුවීම නෙවෙයි, 1847 මාර්තු මාසයේදී මිඩ්ලන්ඩ් දුම්රිය ජාලයට සිදුවුණු බාධාව තමයි වාර්තාගත මුල්ම අවස්ථාව. මේ පර්යේෂණයෙන් පේන්නේ අභ්‍යවකාශ කාලගුණය කියන දේ අද ඊයේ ආපු ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි, විදුලි තාක්ෂණය බිහිවුණු දා පටන්ම මිනිස්සු මේ වගේ අභියෝගවලට මුහුණ දීලා තියෙනවා කියන එකයි.
මේ පර්යේෂණය ඇත්තටම හරිම අපූරුයි. මොකද විද්‍යාත්මක දත්ත වගේම පැරණි ලේඛනත් එකතු කරලා අතීතයේ සිදුවීම් නැවත ගොඩනගන්න පුළුවන් බව මේකෙන් ඔප්පු වෙනවා. අභ්‍යවකාශ කාලගුණය කියන්නේ අද වගේම එදත් අපේ තාක්ෂණික පද්ධතිවලට ලොකු තර්ජනයක් වෙලා තිබුණා කියන එක මේ සිදුවීමෙන් අපිට හොඳටම පැහැදිලි වෙනවා.
Discussion & Feedback