අපේ පෘථිවිය වටා තියෙන අභ්‍යවකාශ කලාපය මේ වෙනකොට හරිම භයානක තත්ත්වයකට පත්වෙලා තියෙනවා කියලා බ්‍රිතාන්‍යයේ වෝර්වික් විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් පිරිසක් අනාවරණය කරගෙන තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම කිලෝමීටර් 36,000ක් විතර උසින් පිහිටි ‘භූස්ථාවර කක්ෂය’ (Geostationary orbit) කියන්නේ රූපවාහිනී විකාශන, කාලගුණ අනාවැකි සහ අන්තර්ජාල සේවා සපයන මිල අධිකම චන්ද්‍රිකා රැඳී ඉන්න තැනක්. හැබැයි අලුත්ම පර්යේෂණයකින් හොයාගෙන තියෙන විදිහට, මේ කලාපය පුරාම අඟල් දෙකක විතර ප්‍රමාණයේ ඉතා කුඩා අභ්‍යවකාශ සුන්බුන් විශාල ප්‍රමාණයක් විසිරිලා තියෙනවා. මේවා පියවි ඇසට පේන්නේ නැති වුණාට, චන්ද්‍රිකාවක ගැටුණොත් ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වෙන්න වුණත් පුළුවන්.
මේ සුන්බුන් හඳුනාගන්න පර්යේෂකයන් පාවිච්චි කරලා තියෙන්නේ ඉතා දියුණු තාක්ෂණික ක්‍රමවේදයක්. සාමාන්‍යයෙන් පෘථිවියට ආසන්නයේ තියෙන සුන්බුන් වායුගෝලයට ඇද වැටිලා දැවී යනවා, හැබැයි මේ තරම් උසක තියෙන සුන්බුන් එහෙම වෙන්නේ නැහැ. ඒවා සදහටම අභ්‍යවකාශයේ පාවෙමින් චන්ද්‍රිකා වලට ලොකු තර්ජනයක් එල්ල කරනවා. මේ කලාපය හරියට බිම් බෝම්බ තියෙන පිටියක් වගේ කියලා පර්යේෂකයන් අනතුරු අඟවනවා. ඒ නිසා අනාගතයේදී අභ්‍යවකාශයට චන්ද්‍රිකා යවනකොට මේ සුන්බුන් ගැනත් හරිම සැලකිල්ලෙන් කටයුතු කරන්න සිද්ධ වෙනවා. නැත්නම් කෝටි ගණනක් වටිනා චන්ද්‍රිකා අභ්‍යවකාශයේදී සුන්බුන් බවට පත්වෙන්න වැඩි කාලයක් ගතවෙන එකක් නැහැ.
Discussion & Feedback