අභ්යවකාශයේ සිදුවන අපූරු වෙනස්කමක් ගැන තාරකා විද්යාඥයන් පිරිසක් මෑතකදී සොයාගෙන තියෙනවා. ඒ තමයි ‘450P/LONEOS’ නමින් හඳුන්වන අයිස් මිශ්ර කුඩා වස්තුවක් වල්ගා තරුවක් බවට පත්වීමේ ක්රියාවලිය. සාමාන්යයෙන් මේ වගේ වස්තූන් හඳුන්වන්නේ ‘සෙන්ටෝර්ස්’ (Centaurs) කියලයි. මේවා සූර්යයා වටා ගමන් කරන්නේ බ්රහස්පති සහ නෙප්චූන් ග්රහලෝක අතරයි. විද්යාඥයන් කලක පටන් සැක කළේ මේ සෙන්ටෝර්ස්ලා සූර්යයාට ළං වෙද්දී වල්ගා තරු බවට පත්වෙනවා කියලයි. නමුත් මේ වෙනස්වීම සජීවීව නිරීක්ෂණය කරන්න ලැබුණු පළමු අවස්ථාව මෙයයි.
මධ්යම ෆ්ලොරිඩා විශ්වවිද්යාලයේ චාල්ස් ෂැම්බෝ ප්රමුඛ විද්යාඥ කණ්ඩායම හවායි දූපතේ පිහිටි ජෙමිනී නෝර්ත් දුරේක්ෂය හරහා මේ වස්තුව නිරීක්ෂණය කර තිබෙනවා. එහිදී ඔවුන් දැකලා තියෙන්නේ 450P වස්තුව වටා වායුව සහ දූවිලි එකතු වී ‘කෝමා’ (coma) නම් වලාකුළක් නිර්මාණය වෙමින් පවතින බවයි. ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය මගින් කළ වැඩිදුර පරීක්ෂණවලදී එහි කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව සහ ස්ඵටික අයිස් අංශු තිබෙන බවත් තහවුරු වුණා. 1992 වසරේදී සෙනසුරු ග්රහයාගේ ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා මේ වස්තුවේ ගමන් මග වෙනස් වී සූර්යයා දෙසට තල්ලු වීම නිසයි මේ අලුත් ගමන ආරම්භ වෙලා තියෙන්නේ.
මේ සොයාගැනීම මගින් සෞරග්රහ මණ්ඩලයේ වල්ගා තරු නිර්මාණය වන ආකාරය සහ ඒවායේ අඩංගු මූලික ද්රව්ය ගැන අපිට අලුත් දැනුමක් ලැබෙනවා. 450P තවදුරටත් මේ විදිහට ක්රියාකාරී වුණොත්, ඉදිරියේදී එය බ්රහස්පති පවුලේ වල්ගා තරුවක් ලෙස නිල වශයෙන් නම් කෙරෙනු ඇති. අභ්යවකාශයේ සිදුවන මේ වගේ දේවල් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් අපේ විශ්වයේ අතීතය සහ එහි සිදුවන භෞතික ක්රියාවලීන් ගැන තවදුරටත් තේරුම් ගන්න විද්යාඥයන්ට ලොකු උදව්වක් ලැබෙනවා.

Discussion & Feedback