අපේ විශ්වයේ ආරම්භය සහ එහි ව්‍යුහය ගැන තවත් තොරතුරු රැසක් හෙළි කරගන්න විද්‍යාඥයන්ට අලුත්ම මගක් පෑදිලා තියෙනවා. දකුණු අප්‍රිකාවේ පිහිටි ‘මීර්කැට්’ (MeerKAT) රේඩියෝ දුරේක්ෂය භාවිතා කරලා, මීට වසර බිලියන ගණනාවකට පෙර අභ්‍යවකාශයේ තිබුණු හයිඩ්‍රජන් වායු සංඥා හඳුනාගන්න තාරකා විද්‍යාඥයන් පිරිසක් සමත් වුණා. මේ හයිඩ්‍රජන් වායු සංඥා විශ්වයේ විශාල ව්‍යුහයන් සිතියම් ගත කරන්න අපිට ලොකු උදව්වක් වෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් හයිඩ්‍රජන් කියන්නේ විශ්වයේ බහුලවම තියෙන මූලද්‍රව්‍යය නිසා, මේ ක්‍රමය හරහා විශ්වයේ අතීතය ගැන වඩාත් පැහැදිලි චිත්‍රයක් මවාගන්න පුළුවන්.
මේ පර්යේෂණය සිදු කරපු කණ්ඩායම පැය 96ක කාලයක් පුරා මීර්කැට් දුරේක්ෂයෙන් ලැබුණු දත්ත විශ්ලේෂණය කරලා තියෙනවා. ඒ හරහා මීට වසර බිලියන 4ක් හෝ 5ක් තරම් ඈත අතීතයේ තිබුණු හයිඩ්‍රජන් සංඥා සොයාගන්න ඔවුන්ට පුළුවන් වුණා. මේ තාක්ෂණය හඳුන්වන්නේ ‘හයිඩ්‍රජන් ඉන්ටෙන්සිටි මැපින්’ (hydrogen intensity mapping) කියලයි. මේ ක්‍රමය මගින් තනි තනි මන්දාකිණි දෙස බලනවා වෙනුවට, විශාල අවකාශයක තියෙන හයිඩ්‍රජන් වායුවේ එකතුව මැනගන්න පුළුවන් වෙනවා. මේක ඇත්තටම විශ්ව විද්‍යාවේ ලොකු ඉදිරි පියවරක්. ඉදිරියේදී ඉදිවෙන ‘ස්ක්වෙයාර් කිලෝමීටර් ඇරේ’ (SKAO) වැනි දැවැන්ත ව්‍යාපෘතිවලටත් මේ පර්යේෂණයෙන් ලැබෙන දත්ත ඉතාමත් වැදගත් වේවි කියලා තමයි විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ.
Discussion & Feedback