අභ්‍යවකාශ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් විසින් මීර්කැට් (MeerKAT) රේඩියෝ දුරේක්ෂය භාවිත කරලා, මීට වසර බිලියන ගණනාවකට පෙර පැවති හයිඩ්‍රජන් වායුවේ සංඥා සොයාගෙන තියෙනවා. විශ්වයේ ආරම්භයේ සිටම බහුලවම තියෙන මූලද්‍රව්‍යය තමයි හයිඩ්‍රජන්. මේ හයිඩ්‍රජන් වායුව මගින් නිකුත් කරන ඉතා සියුම් රේඩියෝ සංඥා හඳුනාගැනීම හරහා, විශ්වයේ විශාල ව්‍යුහයන් සිතියම්ගත කරන්න විද්‍යාඥයන්ට අලුත් මගක් පෑදිලා තියෙනවා. මේ ක්‍රමයට ‘හයිඩ්‍රජන් ඉන්ටෙන්සිටි මැපින්’ (hydrogen intensity mapping) කියලා කියනවා.
විශ්වය ප්‍රසාරණය වීමත් එක්ක මේ සංඥා වල තරංග ආයාමය වෙනස් වෙනවා. ඒකෙන් අපිට පුළුවන් ඒ සංඥාව කොපමණ කාලයකට පෙර නිකුත් වුණාද කියලා හරියටම දැනගන්න. දකුණු අප්‍රිකාවේ තියෙන මීර්කැට් දුරේක්ෂය පැය 96ක් තිස්සේ නිරීක්ෂණය කරලා, මීට වසර බිලියන 4කට හෝ 5කට පෙර පැවති හයිඩ්‍රජන් සංඥා තමයි මේ විදිහට සොයාගෙන තියෙන්නේ. මේ දත්ත මගින් අපිට මන්දාකිණි නිර්මාණය වුණේ කොහොමද සහ විශ්වයේ පදාර්ථ පැතිරිලා තියෙන්නේ කොහොමද කියන එක ගැන ලොකු අවබෝධයක් ගන්න පුළුවන් වෙනවා.
මේ සොයාගැනීම ඇත්තටම අභ්‍යවකාශ විද්‍යාවේ ලොකු ඉදිරි පියවරක්. මොකද මීට කලින් මේ වගේ දේවල් කරන්න ගියේ දෘශ්‍ය ආලෝකය නිරීක්ෂණය කරන දුරේක්ෂ විතරයි. නමුත් දැන් රේඩියෝ තරංග භාවිතයෙන්ම මේ වගේ දේවල් කරන්න පුළුවන් වීම නිසා අනාගතයේදී විශ්වය ගැන තවත් රහස් රැසක් හෙළි කරගන්න පුළුවන් වෙයි කියලා විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරනවා. ඉදිරියේදී ඉදිවෙන විශාල දුරේක්ෂ ව්‍යාපෘති වලටත් මේ පර්යේෂණය ලොකු පිටුවහලක් වේවි.
Discussion & Feedback