ඔයාලා කවදාවත් හිතලා තියෙනවද 80 දශකයේ නිව්යෝර්ක් නගරයේ සාමාන්ය කළු ජාතික පවුලක ජීවිතය කොහොම වෙන්න ඇතිද කියලා? අද මම ඔයාලට අරගෙන ආවේ ඒ කාලේ හදපු හරිම අපූරු, ඒ වගේම වෙනස්ම විදිහේ සිනමා නිර්මාණයක් ගැන. මේකේ නම තමයි ‘Personal Problems’. මේක අධ්යක්ෂණය කළේ ‘Ganja & Hess’ වගේ සුපිරි නිර්මාණ කරපු බිල් ගන් (Bill Gunn). ඉෂ්මායෙල් රීඩ් කියන ලේඛකයා එක්ක එකතු වෙලා බිල් ගන් කරපු මේ වැඩේ ඇත්තටම හරිම අමුතු, ඒ වගේම හිතට දැනෙන නිර්මාණයක්. 🎬🍿
**මේක ඇත්තටම මොකක්ද?**
මේ චිත්රපටය මුලින්ම සැලසුම් කරලා තිබුණේ රූපවාහිනිය සඳහා විකාශය කරන්න. ඒ කාලේ තිබුණ ඇනලොග් වීඩියෝ තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා තමයි මේක රූගත කරලා තියෙන්නේ. අද කාලේ අපි ස්මාර්ට්ෆෝන් වලින් ෆිල්ම් එකක් ගහනවා වගේ නෙවෙයි, ඒ කාලේ තිබුණේ ලොකු බෑග් එකක් වගේ කැමරා උපකරණ. ඒත් ඒ සීමිත පහසුකම් මැද්දේ මේ නිර්මාණය කරලා තියෙන විදිහ ඇත්තටම පුදුම හිතෙනවා. මේකේ ශබ්ද පාලනය (sound mix) සමහර තැන්වලදී පොඩ්ඩක් අවුල් වගේ දැනුණත්, ඒකේ තියෙන ජීවමාන බව නම් අමුතුම එකක්. 🔥
**කතාවේ ස්වභාවය සහ රංගනය**
මේක සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ රඟපාන්නේ ඉම්ප්රොවයිස් (improvised) විදිහට. ඒ කියන්නේ නළුවන් තමන්ගේ දෙබස් තමන්ම හිතලා කියනවා වගේ ස්වභාවික බවක් මේකේ තියෙනවා. මේකේ තියෙන සමහර දර්ශන දැක්කම ඔයාලට මතක් වෙයි ජෝන් කැසවෙට්ස් හෝ රොබට් ඕල්ට්මන්ගේ චිත්රපට. හැබැයි මට නම් මේකේ තියෙන සමහර තැන් දැක්කම මතක් වුණේ ලැරී ඩේවිඩ්ගේ ‘Curb Your Enthusiasm’ කතා මාලාව. විශේෂයෙන්ම රෝහලක හදිසි ප්රතිකාර අංශයක සිද්ධ වෙන දර්ශනයක් තියෙනවා. තමන්ගේ ආදරණීය කෙනෙක් අමාරුවෙන් ඉද්දි, රෝහලේ ඉන්න නිලධාරියෙක් කිසිම ගාණක් නැතුව පෝරම පුරවන්න කියලා කරන කරදරේ දැක්කම හිනාත් යනවා, ඒ වගේම ඒකේ තියෙන සමාජ විවේචනයත් හරිම තියුණුයි. 👀
**ඇයි මේක බලන්න ඕනේ?**
මේ චිත්රපටයේ තියෙන විශේෂත්වය තමයි ඒකේ තියෙන අව්යාජ බව. කිසිම කෘතිම බවක් නැති, හරිම සරල, ඒ වගේම මිනිස්සුන්ගේ එදිනෙදා ප්රශ්න ගැන කතා කරන මේ නිර්මාණය අදටත් අදාළයි. 80 දශකයේ නිව්යෝර්ක් නගරයේ කළු ජාතිකයන් මුහුණ දුන්නු අභියෝග, ඔවුන්ගේ සතුට, දුක සහ ඒ හැමදේම මේකේ තියෙනවා. මේකේ තියෙන සමහර දර්ශන හරිම හාස්යජනකයි, තවත් සමහර තැන් හරිම සංවේදීයි. මේක නිකන්ම නිකන් චිත්රපටයක් නෙවෙයි, ඒ කාලේ ජීවිතය ගැන ලියවුණු ලේඛනයක් වගේ.
**අවසාන වශයෙන්**
ඔයාලා සිනමාවට ආදරේ කරන කෙනෙක් නම්, විශේෂයෙන්ම ස්වාධීන සිනමාවට (independent cinema) කැමති කෙනෙක් නම් අනිවාර්යයෙන්ම මේක බලන්න ඕනේ. මේකේ තියෙන ‘ලෝ-ෆයි’ (lo-fi) ස්වභාවය, ඒ කියන්නේ ගුණාත්මක බවින් අඩු තාක්ෂණික පැත්ත, මේ චිත්රපටයට තියෙන වටිනාකම අඩු කරන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට ඒකෙන් මේ කතාව තවත් සමීප කරනවා. බිල් ගන්ගේ මේ නිර්මාණය ඇත්තටම කාලයත් එක්ක මැකී නොගිය, අදටත් අලුත් විදිහට දැනෙන අපූරු අත්දැකීමක්. ඉතින් ඔයාලත් මේ සිනමා අත්දැකීම විඳගන්න අමතක කරන්න එපා!

Discussion & Feedback