අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1976 අගෝස්තු 9 වෙනිදා තමයි සෝවියට් දේශය තමන්ගේ අවසන් සඳ ගවේෂණ මෙහෙයුම විදිහට ‘ලූනා 24’ අභ්යවකාශ යානය අභ්යවකාශයට යැව්වේ. කසකස්තානයේ බයිකොනූර් අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානයෙන් ප්රෝටෝන්-කේ රොකට්ටුවක් මගින් දියත් කරපු මේ යානය දින නවයකට පස්සේ සඳේ ‘මාරේ ක්රිසියම්’ හෙවත් ‘සංකීර්ණ මුහුද’ කියන ප්රදේශයට සාර්ථකව ගොඩබෑවා. මේ මෙහෙයුමේ විශේෂම දේ තමයි සඳේ පස් සාම්පල ග්රෑම් 170ක් පෘථිවියට රැගෙන ඒම. පස්සේ කාලෙක විද්යාඥයන් හොයාගත්තා මේ පස් සාම්පලවල ඉතා සුළු ප්රමාණයකින් ජලය අඩංගු වෙලා තියෙනවා කියලා.
ඇත්තටම සෝවියට් දේශය සඳ මතට මිනිසුන් යැවීමේ තරඟයෙන් පරාද වුණාට, ඔවුන්ගේ මේ රොබෝ තාක්ෂණයෙන් කරපු ගවේෂණ හරිම සාර්ථක වුණා. ලූනා 9 යානය තමයි මුල්ම වතාවට සඳ මත මෘදු ගොඩබෑමක් කළේ. ලූනා 24 යානයත් තමන්ගේ වැඩේ හරියටම කරලා, සඳේ පස් සාම්පල අරගෙන පැය 24ක් යන්නත් කලින් ආපහු පෘථිවිය බලා පිටත් වුණා. මේ යානය ගෙනාපු සාම්පල අදටත් අභ්යවකාශ විද්යාවේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් විදිහට සලකනවා. පසුගිය වසරේ රුසියාව ලූනා 25 මෙහෙයුම දියත් කළත්, ඒක අවාසනාවන්ත ලෙස සඳ මත කඩා වැටුණා. කොහොම වුණත්, ලූනා 24 කියන්නේ අභ්යවකාශ ඉතිහාසයේ අමතක නොවන සුවිශේෂී මෙහෙයුමක්.

Discussion & Feedback