අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1877 අගෝස්තු 17 වෙනිදා, ඇමරිකානු තාරකා විද්‍යාඥයෙක් වුණු ඇසැෆ් හෝල් අඟහරු ග්‍රහයා වටා ගමන් කරන ෆෝබෝස් කියන චන්ද්‍රයාව මුලින්ම සොයාගත්තා. ඒ කාලේ ලෝකයේ තිබුණු ලොකුම දුරේක්ෂය පාවිච්චි කරලා තමයි ඔහු මේ අපූරු සොයාගැනීම කළේ. ඇත්තටම මේ සිදුවීමට දවස් හයකට කලින් ඔහු අඟහරු අසල තවත් කුඩා චන්ද්‍රයෙක් වන ඩීමෝස්ව දැකලා තිබුණා. පස්සේ තමයි ඔහුට තේරුණේ මේ තරු වගේ පෙනෙන දේවල් ඇත්තටම අඟහරුගේ චන්ද්‍රයන් දෙදෙනා බව. මේ සොයාගැනීම අභ්‍යවකාශ විද්‍යාවේ ලොකු පෙරළියක් ඇති කළා.
ෆෝබෝස් කියන්නේ අඟහරුගේ තියෙන ලොකුම චන්ද්‍රයා. මේ චන්ද්‍රයා අඟහරු වටා දිනකට තුන් වතාවක් ගමන් කරනවා. අද වෙනකොට අපි අඟහරු ගැන කොච්චර දේවල් දන්නවාද? දශක ගණනාවක පර්යේෂණ, රෝවර් යානා සහ විවිධ අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් නිසා අඟහරුගේ පෘෂ්ඨය ගැන පවා අපිට හොඳ අවබෝධයක් තියෙනවා. හැබැයි මේ හැම දේකටම මුල් වුණේ 19 වෙනි සියවසේදී ඇසැෆ් හෝල් වගේ විද්‍යාඥයන් කරපු ඒ මූලික සොයාගැනීම්. අද අපි අභ්‍යවකාශයේ අලුත් දේවල් ගැන හොයද්දී, මේ වගේ ඓතිහාසික සිදුවීම් ගැන මතක් කරලා දෙන එක ඇත්තටම වටිනවා. මොකද අද තියෙන දියුණු තාක්ෂණයට පාර කැපුවේ ඒ වගේ පැරණි සොයාගැනීම් නිසයි.
Discussion & Feedback