අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1992 අගෝස්තු 14 වැනිදා, උගන්ඩාවේ එම්බාලේ (Mbale) ප්‍රදේශයට අභ්‍යවකාශයේ ඉඳන් විශාල උල්කාපාත වර්ෂාවක් කඩා වැටුණා. මේ සිදුවීම ඇත්තටම හරිම පුදුම සහගත එකක්. අභ්‍යවකාශයේ ඉඳන් ආපු මේ විශාල ගල් කුට්ටිය වායුගෝලයට ඇතුළු වෙද්දී කෑලි සිය ගණනකට කැඩිලා ගියා. මේ කෑලි සැතපුම් දෙකක විතර විශාල ප්‍රදේශයක විසිරිලා ගිය අතර, ඒ අතරින් ලොකුම කෑල්ලේ බර කිලෝග්‍රෑම් 27කටත් වැඩියි. වාසනාවකට වගේ, මේ සිදුවීමෙන් කාටවත් බරපතළ හානියක් වුණේ නැහැ. පොඩි ළමයෙක්ගේ ඔළුවේ පොඩි කෑල්ලක් වැදුණත්, ඒකෙන් ලොකු අනතුරක් වුණේ නැති එක ඇත්තටම වාසනාවක්.
නාසා ආයතනය මේ උල්කාපාතය වර්ගීකරණය කළේ ‘L5/6 ordinary chondrite’ කියන කාණ්ඩයට. විද්‍යාඥයන් කියන විදිහට මේ උල්කාපාතය පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වෙලා පිපිරුණේ කිලෝමීටර් 10ත් 25ත් අතර උසකදීයි. පස්සේ කාලෙකදී මේකෙන් කෑලි 863ක් විතර හොයාගන්න පුළුවන් වුණා. මේ සිදුවීම විද්‍යාඥයන්ට අභ්‍යවකාශයේ තියෙන ගල් පෘථිවියට බලපාන විදිහ ගැන අධ්‍යයනය කරන්න ලොකු අවස්ථාවක් වුණා. පස්සේ කාලෙකදී මේ උල්කාපාතයේ කෑල්ලක් නිව්යෝර්ක් නුවර වෙන්දේසියකට පවා ඉදිරිපත් කරලා තිබුණා. අභ්‍යවකාශයේ රහස් ගැන හොයන අයට මේ සිදුවීම අදටත් ඉතාමත් වැදගත් පාඩමක් කියලා දෙන්න පුළුවන්.
Discussion & Feedback