පසුගිය වසර සියයක කාලය තුළ විද්යාඥයන් විසින් මෙතෙක් ලොවට හඳුනා නොගත් අලුත්ම වන බළල් විශේෂයක් සොයාගෙන තියෙනවා. ‘ලියෝපාර්ඩස් ටිල්කායෝ’ (Leopardus tilcayo) ලෙස නම් කර ඇති මෙම සත්ත්වයා බොලිවියාවේ ඇන්ඩීස් කඳුකරය සහ ඇමසන් වනාන්තරය හමුවන ප්රදේශයේ තමයි ජීවත් වෙන්නේ. සාමාන්ය ගෙවල් බළලෙකුටත් වඩා කුඩා සිරුරක් සහ ලප සහිත ලස්සන පෙනුමක් තියෙන මේ සත්ත්වයා ගැන තොරතුරු ‘කරන්ට් බයෝලොජි’ සඟරාව හරහා ලෝකයටම දැනගන්න ලැබුණා. මෙය ඇත්තටම සුවිශේෂී සොයාගැනීමක්, මොකද මේ වගේ විශාල ක්ෂීරපායී සත්ත්ව විශේෂයක් අලුතින් සොයාගැනීම ඉතාම දුර්ලභ දෙයක්.
මේ සත්ත්වයා ගැන මුලින්ම සැක පහළ වෙලා තියෙන්නේ බොලිවියාවේ වනජීවී රැකවරණ මධ්යස්ථානයක ස්වේච්ඡාවෙන් වැඩ කරන පෝලා නොගාලෙස් කියන පර්යේෂකවරියටයි. ප්රදේශයේ වැසියෙක් ගෙදර බළලෙක් කියලා හිතාගෙන හදාපු මේ සත්ත්වයාගේ වෙනස්කම් ඇය හොඳින් නිරීක්ෂණය කරලා තියෙනවා. පසුව ජාන පරීක්ෂණවලින් තහවුරු වුණේ මේ සත්ත්වයා මීට වසර මිලියන 1.4කට පෙර වෙනත් බළල් විශේෂවලින් වෙන් වූ අද්විතීය විශේෂයක් බවයි. විශේෂම දේ තමයි, දේශීය ජනතාව පරම්පරා ගණනාවක සිට මේ සත්ත්වයා ගැන දැනගෙන ඉඳලා තියෙනවා. ඔවුන් මේ සත්ත්වයාට ‘ටිල්කායෝ’ කියලා තමයි ආමන්ත්රණය කරන්නේ.
කෙසේ වෙතත්, මේ සත්ත්ව විශේෂයේ ගහනය කොපමණද කියලා තවමත් හරියටම දන්නේ නැහැ. වන විනාශය සහ කෘෂිකාර්මික කටයුතු නිසා මේ සත්ත්වයන්ගේ වාසස්ථාන වේගයෙන් අඩුවෙමින් පවතිනවා. ඒ නිසා මේ සත්ත්වයා වඳවී යාමෙන් බේරා ගැනීමට නම් තවදුරටත් විද්යාත්මක පර්යේෂණ සහ ආරක්ෂණ වැඩපිළිවෙළවල් ඉතාම ඉක්මනින් ක්රියාත්මක කළ යුතු බවයි පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ.

Discussion & Feedback