අභ්‍යවකාශය කියන්නේ ඇත්තටම කිසිවක් නැති හිස් තැනක්ද? මේ ප්‍රශ්නයට වසර 90ක් තිස්සේ විද්‍යාඥයන් උත්තර හොයමින් හිටියා. හැබැයි දැන් ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් පිරිසක් මැග්නටාර් (Magnetar) කියන මියගිය තාරකාවක දත්ත විශ්ලේෂණය කරලා මේ ගැන අලුත්ම හෙළිදරව්වක් කරලා තියෙනවා. 1936දී වර්නර් හයිසන්බර්ග් සහ හාන්ස් ඉයුලර් කියපු විදියට, අභ්‍යවකාශය කිසිම වෙලාවක සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් වෙන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට එතැන ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට අනුව නිතරම ඉපදෙමින් මැරෙන අංශුන්ගෙන් පිරුණු ‘අතථ්‍ය අංශු’ (virtual particles) මුහුදක් තියෙනවා කියලා ඔවුන් පෙන්වා දුන්නා.
මේ අංශු සාමාන්‍ය තත්ත්ව යටතේ අපිට දකින්න බැහැ. හැබැයි මැග්නටාර් වගේ අතිශය බලගතු චුම්බක ක්ෂේත්‍ර තියෙන තැන්වලදී මේ හිස් අවකාශය හරහා ආලෝකය ගමන් කරන විදිය වෙනස් වෙනවා. මේකට තමයි ‘වැකියුම් බයිරෙෆ්‍රින්ජන්ස්’ (vacuum birefringence) කියලා කියන්නේ. පෘථිවියේ අපිට හදන්න බැරි තරම් බලගතු චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් මේ තරු වටා තියෙන නිසා, නාසා ආයතනයේ IXPE දුරේක්ෂය හරහා විද්‍යාඥයන්ට මේ අරුම පුදුම සිදුවීම නිරීක්ෂණය කරන්න පුළුවන් වුණා. මේ සොයාගැනීම මගින් විශ්වයේ ස්වභාවය සහ භෞතික විද්‍යාවේ මූලික නීති ගැන අපිට තියෙන අවබෝධය තවත් පුළුල් කරගන්න පුළුවන් වෙලා තියෙනවා.
Discussion & Feedback