අපේ ක්ෂීරපථ මන්දාකිණියේ සිදුවුණු අමුතුම ආකාරයේ තරු පිපිරීමක් ගැන නාසා ආයතනයේ හබල් දුරේක්ෂය මගින් අලුත්ම තොරතුරු ටිකක් හොයාගෙන තියෙනවා. V445 Puppis නමින් හඳුන්වන මේ තරු පද්ධතිය 2000 වසරේදී තමයි මුලින්ම පිපිරුණේ. මේක සාමාන්‍ය තරු පිපිරීමක් නෙවෙයි, හීලියම් නෝවා (helium nova) එකක් විදිහට හඳුන්වන ඉතාම දුර්ලභ ගණයේ පිපිරීමක්. මේ පිපිරීමේදී අභ්‍යවකාශය හරහා පැයට සැතපුම් මිලියන 20ක වගේ අතිවිශාල වේගයකින් ගමන් කරන අමුතුම ආකාරයේ ‘කොස්මික් උණ්ඩ’ වගයක් විසිවෙන බව විද්‍යාඥයන් නිරීක්ෂණය කරලා තියෙනවා. මෙවැනි උණ්ඩ වෙනත් කිසිම නෝවා පිපිරීමකදී මීට කලින් දැකලා නැති නිසා මේක ඇත්තටම පුදුම හිතෙන දෙයක්.
මේ පිපිරීම අවට තිබුණු දූවිලි වලාකුළු නිසා වසර විස්සක් තිස්සේ මේ පද්ධතියේ ඇත්ත ස්වභාවය රහසක් වෙලයි තිබුණේ. ඒත් දැන් ඒ දූවිලි පහව ගියාට පස්සේ හබල් දුරේක්ෂය සහ තවත් උසස් තාක්ෂණික උපකරණ පාවිච්චි කරලා විද්‍යාඥයන්ට මේකේ ඇත්ත ස්වරූපය දැකගන්න පුළුවන් වුණා. මෙතන තියෙන්නේ මියගිය තාරකාවක් (white dwarf) තවත් හීලියම් තාරකාවක ශක්තිය උරා බොමින් සිදුවන ක්‍රියාවලියක්. මේ වගේ දුර්ලභ තරු පද්ධතියක් සහ පිපිරීමක් අධ්‍යයනය කරන්න ලැබීම අභ්‍යවකාශ විද්‍යාවේ ලොකු පෙරළියක් විදිහටයි විද්‍යාඥයන් දකින්නේ. මේ ‘කොස්මික් උණ්ඩ’ ඇත්තටම ඇතිවෙන්නේ කොහොමද කියන එක ගැන තවමත් පර්යේෂණ කෙරෙනවා.
Discussion & Feedback