අපි සාමාන්යයෙන් සූර්යග්රහණයක් හෝ හිරු නිරීක්ෂණය කරන්න යද්දී අතේ තියෙන උපකරණ පාවිච්චි කරන එක ටිකක් අමාරු වැඩක්. විශේෂයෙන්ම සූර්ය පෙරහන් සහිත දුරේක්ෂවලින් හිරු හොයාගන්න එක ලොකු අභියෝගයක්. හැබැයි දැන් තියෙන ස්මාර්ට් දුරේක්ෂ (Smart Telescopes) තාක්ෂණය නිසා මේ වැඩේ හරිම ලේසි වෙලා තියෙනවා. Unistellar, Dwarflab වගේ ස්මාර්ට් දුරේක්ෂවල තියෙන විශේෂත්වය තමයි, අපේ ස්මාර්ට්ෆෝන් එක හරහා බොත්තමක් එබූ සැණින් හිරු ඉන්න තැන ස්වයංක්රීයව හොයාගෙන ඒක ලුහුබැඳීම (Tracking) කරන්න පුළුවන් වීම. මේ නිසා අපිට අව්වේ රස්තියාදු නොවී සෙවනක ඉඳන්ම හිරුගේ දර්ශන ටැබ්ලට් එකක හෝ ලොකු තිරයකින් පවුලේ අය එක්ක වුණත් සතුටින් නරඹන්න පුළුවන්.
මේ වගේ ස්මාර්ට් දුරේක්ෂයකින් හිරු නිරීක්ෂණය කරන්න නම් ඔයාට අනිවාර්යයෙන්ම ඒ දුරේක්ෂයට ගැලපෙන සූර්ය පෙරහනක් (Solar Filter) තියෙන්න ඕනේ. ඒකෙන් දුරේක්ෂයේ සංවේදක ආරක්ෂා කරන අතරම හිරුගේ මතුපිට තියෙන ලප වගේ සියුම් තොරතුරු පවා පැහැදිලිව පෙන්වනවා. 2026 අගෝස්තු 12 වැනිදා එන සූර්යග්රහණය වගේ විශේෂ අවස්ථාවකදී, මේ දුරේක්ෂවල තියෙන ‘Solar Observation Mode’ එක පාවිච්චි කරලා හිරුගේ වෙනස්වීම් ඉතාම පැහැදිලිව ඡායාරූපගත කරන්නත් පුළුවන්. ඒ වගේම හොඳම ප්රතිඵල ගන්න නම් උදෑසන කාලයේදී විවෘත භූමියක ඉඳන් මේ නිරීක්ෂණ කටයුතු කරන එක තමයි වඩාත් සුදුසු වෙන්නේ. ඔයාත් අභ්යවකාශය ගැන උනන්දුවක් දක්වන කෙනෙක් නම්, මේ වගේ ස්මාර්ට් දුරේක්ෂයක් කියන්නේ අනිවාර්යයෙන්ම තියෙන්න ඕන වටිනා උපකරණයක්.

Discussion & Feedback