ලොව විශාලතම දුරේක්ෂය වන ELT හි තවත් සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයක්

අභ්‍යවකාශ විද්‍යාවේ තවත් සුවිශේෂී පියවරක් තබමින්, යුරෝපීය දක්ෂිණ නිරීක්ෂණාගාරය (ESO) විසින් චිලී රටේ කඳු මුදුනක ඉදිකරන ‘Extremely Large Telescope’ (ELT) දුරේක්ෂය ඉතා වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් පසු කර තිබෙනවා. මේ දැවැන්ත දුරේක්ෂයේ ව්‍යුහය එහි සිරස් අක්ෂය වටා පළමු වරට සාර්ථකව කරකැවීමට ඉංජිනේරුවන් සමත් වුණා. ටොන් 3,500ක් පමණ බරැති මේ දැවැන්ත ව්‍යුහය ඕනෑම දිශාවකට හරවා අහස නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකි බව තහවුරු කර ගැනීම සඳහා මෙම පරීක්ෂණය ඉතා වැදගත් වුණා. මුලින්ම අතින් ස්වල්පයක් කරකවා පසුව මෝටර් ආධාරයෙන් සම්පූර්ණ වටයක් කරකැවීමට කණ්ඩායම කටයුතු කළ අතර, එය ඇත්තටම විශාල ජයග්‍රහණයක්.

දැනටමත් අතිවිශාල ප්‍රමාණයකින් යුත් මෙම දුරේක්ෂය ඉදිරියේදී තවත් විශාල වීමට නියමිතයි. මෙයට අවශ්‍ය දර්පණ සහ විද්‍යාත්මක උපකරණ සවි කළ පසු එහි බර ටොන් 4,600ක් දක්වා වැඩි වෙනවා. මේ ව්‍යාපෘතියේ වැඩසටහන් කළමනාකරු රොබර්ටෝ ටමයි පවසන පරිදි, මිනිසුන් එකම අරමුණක් වෙනුවෙන් කැපවීමෙන් වැඩ කරන විට මෙවැනි අසිරිමත් දේවල් නිර්මාණය කළ හැකි බවට මෙය හොඳම සාක්ෂියක්. අභ්‍යවකාශයේ රහස් සොයා යන ගමනේදී මෙම දුරේක්ෂය ඉදිරියේදී ලෝකයටම විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙනු ඇති බවට සැකයක් නැහැ.