විශ්වය බිහිවෙලා මොහොතකට පස්සේ තිබුණා කියන ඉතාම උණුසුම් සහ ඝන තත්ත්වය ගැන අලුත්ම තොරතුරු ටිකක් හොයාගන්න විද්‍යාඥයන්ට පුළුවන් වෙලා තියෙනවා. ලෝකයේ තියෙන බලවත්ම අංශු ත්වරකය වන ‘ලොකු හැඩ්‍රන් ඝට්ටකය’ (LHC) පාවිච්චි කරලා තමයි මේ පර්යේෂණය කරලා තියෙන්නේ. මේ පර්යේෂණයේදී විද්‍යාඥයන් විසින් ඊයම් පරමාණු එකිනෙක ගැටීමකට ලක් කරලා ‘ක්වාක්-ග්ලූඕන් ප්ලාස්මා’ කියන විශේෂිත අංශු සුප් එකක් නිර්මාණය කරලා තියෙනවා. මේක හරියට විශ්වයේ මුල්ම අවස්ථාවේ තිබුණා වගේම තත්ත්වයක් කියලා තමයි විද්‍යාඥයන් කියන්නේ.
මේ පර්යේෂණයේදී විශේෂයෙන්ම දැකගන්න ලැබුණේ ‘ඩිෆියුෂන් වේක්’ (diffusion wake) කියලා හඳුන්වන සංසිද්ධියක්. බෝට්ටුවක් වතුරේ යද්දී පිටුපසින් රළ නැගෙනවා වගේ, මේ අංශු සුප් එක හරහා අංශු ගමන් කරද්දී ඇතිවෙන තරංග රටා තමයි මේ විදිහට නිරීක්ෂණය කරලා තියෙන්නේ. දශක දෙකකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ විද්‍යාඥයන් මේ දේ හොයමින් හිටියත්, මේ පාර තමයි ඒක හරියටම තහවුරු කරගන්න පුළුවන් වුණේ. මේ අලුත් සොයාගැනීම මගින් විශ්වයේ ආරම්භය සහ එහි පරිණාමය ගැන තියෙන අපේ දැනුම තවත් වැඩි කරගන්න ලොකු අවස්ථාවක් ලැබෙනවා කියලා තමයි පර්යේෂණ කණ්ඩායම කියන්නේ.
මේ පර්යේෂණය මෙහෙයවපු ඉලිනොයිස් විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් පවසන විදිහට, මේක දශක ගණනාවක උත්සාහයක ප්‍රතිඵලයක්. කලින් තිබුණ පර්යේෂණවලදී මේ සංඥා පැහැදිලිව හොයාගන්න බැරි වුණත්, මේ පාර ඔවුන් පාවිච්චි කරපු අලුත් ක්‍රමවේදය නිසා ඉතාම පැහැදිලි දත්ත ලබාගන්න පුළුවන් වෙලා තියෙනවා. මේ වැදගත් පර්යේෂණ වාර්තාව පසුගිය ජුනි මාසයේදී ‘Physical Review Letters’ සඟරාවේ පළ කරලා තියෙනවා.
Discussion & Feedback