අභ්යවකාශ විද්යාඥයන් කණ්ඩායමක් විසින් මහා පරිමාණ තාරකාවක් මියයන අවස්ථාවේ සිදුවන අතිශය දුර්ලභ සහ අමුතු ආකාරයේ සුපර්නෝවා පිපිරීමක් නිරීක්ෂණය කර තිබෙනවා. පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ මිලියන 500ක් දුරින් පිහිටි මන්දාකිණියක සිදුවූ මෙම සිදුවීම, චීනයේ අයින්ස්ටයින් ප්රෝබ් අභ්යවකාශ යානය මගින් මුලින්ම හඳුනාගනු ලැබුවේ එක්ස්-රේ කිරණ විමෝචනයක් ලෙසයි. SN 2026gzf ලෙස නම් කර ඇති මෙම පිපිරීම, සාමාන්ය සුපර්නෝවා සහ ගැමා කිරණ පිපිරීම් අතර පවතින වෙනස තේරුම් ගැනීමට විද්යාඥයන්ට විශාල පිටුවහලක් වී තිබෙනවා.
මෙම තාරකාව මියයෑමට පෙර එහි තිබූ හයිඩ්රජන් සහ හීලියම් ස්ථර ඉවත් වී ගොස් තිබූ අතර, එය සූර්යයා මෙන් 20 ගුණයක් විශාල වුල්ෆ්-රේට් (Wolf-Rayet) වර්ගයේ තාරකාවක් බවයි හෙළිවී ඇත්තේ. පිපිරීම සිදුවන මොහොතේ තාරකාවේ මතුපිටින් පිටවූ එක්ස්-රේ කිරණ හෙවත් ‘ෂොක් බ්රේක්අවුට්’ (shock breakout) සංසිද්ධිය මෙතරම් පැහැදිලිව නිරීක්ෂණය කළ පළමු අවස්ථාව මෙයයි. මෙවැනි පිපිරීම් ඉතා කෙටි කාලයකදී සිදුවන නිසා ඒවා නිරීක්ෂණය කිරීම අතිශය දුෂ්කර කාර්යයක් වුවත්, නවීන දුරේක්ෂ තාක්ෂණය නිසා තාරකාවේ අවසාන මොහොතේ සිදුවූ දේවල් ඉතා හොඳින් අධ්යයනය කිරීමට විද්යාඥයන්ට හැකි වුණා.
මෙම සොයාගැනීම මගින් තාරකාවක අවසාන කාලයේ සිදුවන ක්රියාවලීන් සහ ඒවායේ ස්වභාවය පිළිබඳව අපට තිබූ දැනුම තවත් පුළුල් කරනවා. විශේෂයෙන්ම, සෑම විශාල තාරකාවක්ම මියයන විට ගැමා කිරණ පිපිරීම් ඇති නොකරන බවත්, ඒවා විවිධ ආකාරවලින් මියයෑමට ඉඩ ඇති බවත් මෙමගින් තහවුරු වෙනවා. ඉදිරියේදී තවත් මෙවැනි සිදුවීම් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් තාරකාවල ජීවන චක්රය ගැන තවත් රහස් රැසක් හෙළි කරගන්න පුළුවන් වේවි.

Discussion & Feedback