අභ්‍යවකාශ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් මෑතකදී ඉතාමත් දුර්ලභ සිදුවීමක් නිරීක්ෂණය කර තිබෙනවා. ඒ තමයි විශාල තාරකාවක් මියයන මොහොතේ සිදුවන සුපර්නෝවා පිපිරීමක්. පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ මිලියන 500ක් පමණ දුරින් පිහිටි මන්දාකිණියක තමයි මේ සිදුවීම වාර්තා වුණේ. චීනයේ අයින්ස්ටයින් ප්‍රෝබ් අභ්‍යවකාශ යානය මගින් මුලින්ම මේ තාරකාවේ එක්ස්-රේ විමෝචනයක් හඳුනාගෙන තිබෙනවා. පසුව පර්යේෂකයන් විසින් මෙය SN 2026gzf ලෙස නම් කර ඇති අතර, මෙය සාමාන්‍ය සුපර්නෝවා පිපිරීම් සහ ගැමා කිරණ නිකුත් කරන ප්‍රබල පිපිරීම් අතර පවතින වෙනස්කම් තේරුම් ගැනීමට විශාල පිටුවහලක් වී තිබෙනවා.
මෙම තාරකාව සූර්යයා මෙන් 20 ගුණයක් විශාල ‘වොල්ෆ්-රේයට්’ (Wolf-Rayet) වර්ගයේ තාරකාවක් බවයි විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ. පිපිරීමට පෙර තාරකාව තමන් වටා තිබූ හයිඩ්‍රජන් සහ හීලියම් ස්ථර ඉවත් කරගෙන තිබෙනවා. විශේෂම දේ තමයි, සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි පිපිරීම්වලදී ගැමා කිරණ නිකුත් වුණත්, මෙහිදී එවැන්නක් සිදුවී නැහැ. ඒ වෙනුවට තාරකාවේ මතුපිටින් පිටතට පැමිණි කම්පන තරංගයක් (shock breakout) විද්‍යාඥයන්ට නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකි වුණා. මෙය ඉතා කෙටි කාලයකට පමණක් සිදුවන දෙයක් නිසා මෙතරම් පැහැදිලිව නිරීක්ෂණය කරගැනීම ඇත්තටම විද්‍යා ලෝකයේ ලැබූ විශාල ජයග්‍රහණයක්.
මේ පර්යේෂණය මෙහෙයවූ ජිලියන් රාස්ටිනෙජාඩ් පවසන්නේ, මෙම නිරීක්ෂණ හරහා තාරකාවක් මියයන්නට පෙර එහි අවසාන කාලය ගත කරන ආකාරය සහ එය වටා ඇති ද්‍රව්‍යවල ව්‍යුහය ගැන අපට අලුත් දේවල් ගොඩක් දැනගන්න ලැබුණු බවයි. අනාගතයේදී මෙවැනි තවත් සිදුවීම් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් තාරකාවල ජීවන චක්‍රය ගැන තවදුරටත් ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කිරීමට ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙනවා.
Discussion & Feedback