පසුගිය දිනවල අභ්‍යවකාශයේ සැරිසැරූ ස්පේස් එක්ස් ෆැල්කන් 9 රොකට්ටුවේ ඉහළ කොටස සඳ මතුපිට ගැටීමෙන් ඇති වූ ආවාටය නාසා ආයතනයේ ලූනාර් රිකොනයිසන්ස් ඕබිටර් (LRO) යානය මගින් සාර්ථකව ඡායාරූප ගත කර තිබෙනවා. අයින්ස්ටයින් ආවාටය ආසන්නයේ සිදු වූ මෙම ගැටුමෙන් අඩි 60ක් පමණ පළල සහ අඩි 10කට වඩා අඩු ගැඹුරකින් යුත් නව ආවාටයක් නිර්මාණය වී ඇති බවයි විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ. මෙම ගැටුම සිදු වූයේ පැයට සැතපුම් 5,400ක පමණ අධික වේගයකින් වන අතර, එහිදී ඇති වූ සුවිශේෂී V හැඩැති රටාවන් මගින් ගැටුමේ ස්වභාවය මනාව පැහැදිලි වනවා.
මෙම ඡායාරූප ලබා ගැනීම සඳහා නාසා විද්‍යාඥයන් LRO යානය විශේෂ කෝණයකින් හැරවීමට කටයුතු කළා. එහිදී ආවාටය අවට ඇති දීප්තිමත් සහ අඳුරු පැහැති කිරණ වැනි කොටස් නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකි වී තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම, අඳුරු පැහැති කොටස් සූර්ය සුළං සහ අභ්‍යවකාශ කිරණ මගින් වසර ගණනාවක් තිස්සේ වෙනස් වූ දූවිලි සහ පාෂාණවලින් සමන්විත වන අතර, දීප්තිමත් කොටස් මගින් සඳ මතුපිට ගැඹුරින් මතු වූ නැවුම් පස් සහ පාෂාණ පෙන්නුම් කරනවා. කොරියාවේ දනුරි චන්ද්‍රිකාව මගින් ලබා දුන් මූලික දත්ත ඔස්සේ මෙම ස්ථානය සොයා ගැනීමට නාසා ආයතනයට පහසු වුණා.
මෙම රොකට් කොටස වසර එකහමාරකට අධික කාලයක් අභ්‍යවකාශයේ සැරිසැරීමෙන් පසුවයි මෙලෙස සඳ මත කඩා වැටුණේ. මීට පෙර ජපානයේ අයිස්පේස් සමාගමේ රෙසිලියන්ස් යානය සඳ මත ගොඩබෑමට උත්සාහ කිරීමේදී අසාර්ථක වූ අතර, මෙම රොකට් කොටස ද එම මෙහෙයුම්වල කොටසක් ලෙස අභ්‍යවකාශයට යවා තිබුණා. අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ ඉතිහාසයේ මෙවැනි සිදුවීම් ඉතා වැදගත් වන අතර, එමගින් සඳ මතුපිට පවතින තත්ත්වයන් පිළිබඳව තවදුරටත් අධ්‍යයනය කිරීමට විද්‍යාඥයන්ට අවස්ථාව ලැබෙනවා.
Discussion & Feedback