Trending in Community
4,880 views
The Mentalist (2008) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
4,167 views
Spider-Man: Brand New Day (2026) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
4,030 views
The End of Oak Street (2026) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
4,005 views
Motor City (2026) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
3,993 views
Facing El Chapo (2026) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
3,697 views
Chennai Love Story (2026) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
3,681 views
Mutiny (2026) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
3,439 views
Batman: Knightfall Part 1: Knightfall (2026) – සම්පූර්ණ විචාරය, ආදායම් වාර්තා සහ රසමුසු තතු
US
Log in to share your thoughts with the community...
Space & Astronomy
Continue
loading more posts...
Create New Group
Post a Free Community Ad
Create Custom Movie List
IMDb & Letterboxd style ranked collections & recommendations

අභ්යවකාශයේ ඛනිජ සම්පත් සොයා යන නාසා ආයතනයේ අලුත්ම ‘ස්ලින්ග්ෂොට්’ ව්යාපෘතිය
අභ්යවකාශයේ තියෙන ග්රහලෝක සහ සඳ මත තියෙන වටිනා ඛනිජ සම්පත් හඳුනාගන්න නාසා ආයතනය අලුත්ම තාක්ෂණික වැඩපිළිවෙලක් පටන් අරන් තියෙනවා. මේකට ඔවුන් කියන්නේ ‘ස්ලින්ග්ෂොට්’ (Slingshot) කියලා. පෘථිවියේ ඉඳන් වසර පනහක් තිස්සේ ලෑන්ඩ්සැට් (Landsat) චන්ද්රිකා මගින් කරන දේම, අභ්යවකාශයේ වෙනත් ලෝකවලත් කරන්න තමයි මේ ව්යාපෘතියේ මූලික අරමුණ වෙන්නේ. විශේෂයෙන්ම 2030 දශකයේදී සඳ මත මිනිසුන් පදිංචි කරන්න නාසා ආයතනය සැලසුම් කරන නිසා, එතන තියෙන හීලියම්-3 වගේ වටිනා සම්පත් කලින්ම හොයාගන්න එක ඔවුන්ට ලොකු වාසියක් වෙනවා.
මේ ව්යාපෘතියේ ප්රධාන පර්යේෂක පැබ්ලෝ සොබ්රොන් කියන විදිහට, අභ්යවකාශයේ ඛනිජ සම්පත් හොයන එක ලේසි වැඩක් නෙවෙයි. වැරදි තැනක ගොඩබැස්සොත් මුළු ව්යාපෘතියම අසාර්ථක වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ‘රමන් ස්පෙක්ට්රොස්කොපි’ (Raman spectroscopy) කියන තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා, අභ්යවකාශ යානයක ඉඳන් කිලෝමීටර් 30ක් හෝ 50ක් වගේ දුරකින් ඉඳන් ඛනිජ වර්ග හඳුනාගන්න පුළුවන්ද කියලා තමයි මේ පර්යේෂණයෙන් බලන්නේ. මේක හරි ගියොත් අභ්යවකාශ ගවේෂණ ක්ෂේත්රයේ ලොකු පෙරළියක් වෙයි.
දැනට නාසා ආයතනය මේ සඳහා මූලික අදියරේ අරමුදල් ලබා දීලා තියෙනවා. මේක තවමත් පර්යේෂණ මට්ටමේ තියෙන අදහසක් වුණත්, අනාගතයේදී සඳ, අඟහරුගේ චන්ද්රයා වන ෆෝබෝස් සහ වෙනත් ග්රහක ගවේෂණය කරන්න මේ තාක්ෂණය ගොඩක් වැදගත් වේවි. අභ්යවකාශයේ තියෙන අභිරහස් සහ සම්පත් ගැන හොයන්න නාසා ආයතනය දරන මේ උත්සාහය ඇත්තටම අනාගත තාක්ෂණික දියුණුවට ලොකු පියවරක්.
මුල් විශ්වයේ තිබූ දැවැන්තම කළු කුහර පිළිබඳ අභිරහස නිරාකරණය වෙයි
ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය මගින් මුල් විශ්වයේ නිරීක්ෂණය කළ අති දැවැන්ත කළු කුහර සම්බන්ධයෙන් විද්යාඥයන් අතර විශාල කතාබහක් ඇති වුණා. මේවා විශ්වය බිහිවී වසර බිලියනයක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ මෙතරම් විශාල ප්රමාණයකට වර්ධනය වූයේ කෙසේද යන්න විශාල ගැටලුවක් වුණා. නමුත් ඉතාලි ජාතික තාරකා විද්යා ආයතනයේ ඇලෙස්සැන්ඩ්රෝ ට්රින්කා ඇතුළු පර්යේෂකයන් පිරිසක් පවසන්නේ, මේ කළු කුහර මීට පෙර සිතුවාට වඩා ප්රමාණයෙන් කුඩා බවයි. ඔවුන්ගේ නවතම පර්යේෂණයට අනුව, මේවා සූර්යයා මෙන් මිලියන ගණනක ස්කන්ධයකින් යුක්ත වුවත්, කලින් අනුමාන කළාක් මෙන් අතිවිශාල නොවන බව තහවුරු වී තිබෙනවා.
මෙම පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම කළු කුහරවලින් පිටවිය යුතු එක්ස්-කිරණ (X-rays) නිරීක්ෂණය නොවීම, ඒවායේ ස්කන්ධය පිළිබඳ වැරදි තක්සේරුවක් ඇති වීමට හේතු වූ බවයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම කළු කුහර ඉතා වේගයෙන් අවට ඇති දූවිලි හා වායු ගිලගනිමින් පවතින අතර, එම ක්රියාවලිය සිදුවන ආකාරය නිසා ඒවා එක්ස්-කිරණ විමෝචනය නොකරන බව ඔවුන් සොයාගෙන තිබෙනවා. මෙම නව සොයාගැනීමත් සමඟ, මුල් විශ්වයේ තිබූ කුඩා මන්දාකිණි සහ ඒවායේ කේන්ද්රයේ ඇති කළු කුහර අතර තිබෙන සම්බන්ධතාවය වඩාත් පැහැදිලි වන අතර, පෙර පැවති විද්යාත්මක ගැටලු බොහෝමයක් විසඳී තිබෙනවා. මේ අනුව, අපේ විශ්වයේ ආරම්භය පිළිබඳ තවත් වැදගත් අභිරහසක් නිරාකරණය කර ගැනීමට විද්යාඥයන්ට හැකි වී තිබෙනවා.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ උණුසුම්ම ගිම්හාන සෘතුව 2026 වසරේදී
මේ ගිම්හාන කාලේ සාමාන්යයට වඩා ගොඩක් රස්නයක් දැනුණා නම්, ඒක ඔබේ විතරක් හැඟීමක් නෙවෙයි. ඇමරිකානු ජාතික සාගර හා වායුගෝලීය පරිපාලනය (NOAA) නිකුත් කරපු අලුත්ම වාර්තාවකට අනුව, පසුගිය 2026 ගිම්හාන කාලය ඇමරිකාවේ ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ උණුසුම්ම කාලසීමාව බවට පත් වෙලා තියෙනවා. පසුගිය වසර 132ක කාලය තුළ වාර්තා වූ ඉහළම උෂ්ණත්වය මෙය වන අතර, සාමාන්ය උෂ්ණත්වයට වඩා සෙල්සියස් අංශක 1.67කින් උෂ්ණත්වය ඉහළ ගිහින් තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම අගෝස්තු මාසය ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ උණුසුම්ම අගෝස්තු මාසය ලෙසත් සටහන් වුණා.
මේ අධික උෂ්ණත්වය විතරක් නෙවෙයි, මේ කාලය ඇමරිකාවේ වියළිම කාලගුණයක් පැවති කාලයක් ලෙසත් වාර්තා වෙනවා. සැප්තැම්බර් මාසය වන විට රටෙන් අඩකටත් වඩා වැඩි ප්රමාණයක් දැඩි නියඟයකට ගොදුරු වෙලා තිබුණා. දකුණු දිග ප්රදේශ, කැලිෆෝනියාව සහ නෙවාඩා වැනි ප්රදේශවලට මේ රස්නය තදින්ම බලපෑවා. මේ විදිහට නියඟය පැවතීම නිසා ලැව්ගිනි ඇතිවීමේ අවදානමත් ඉහළ ගිහින් තියෙනවා.
මේ වගේ දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ප්රධානම හේතුව වෙලා තියෙන්නේ මිනිස් ක්රියාකාරකම් නිසා වායුගෝලයට එකතු වෙන හරිතාගාර වායුයි. මේ තත්ත්වය දිගින් දිගටම පැවතුනොත් ගංවතුර, සුළි කුණාටු සහ ලැව්ගිනි වැනි ස්වාභාවික ආපදා තවත් දරුණු වෙන්න පුළුවන්. ලෝකය උණුසුම් වීමත් එක්ක මේ වගේ අභියෝගවලට මුහුණ දෙන්න අපිට සිද්ධ වෙනවා. ඒ නිසා පරිසරය ගැන අපි තවදුරටත් සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනේ.
Sinhala subtitles සමග.Movie /Tv serious free බලනන්
`Your ultimate destination for Movies & TV Series 🍿`
✅_*Hardcoded Sinhala subtitles have been added for both DOWNLOAD and online watching*_
⬇️*_Download the latest movies._*
`Start streaming now on cineflix ✨`
```🌐 Visit Link :-```
> *🎬 CINEFLIX*
අභ්යවකාශයේ සොයාගත් ලාබාලතම ග්රහලෝකය: විද්යාඥයන් මවිත කළ ‘එලියාස්’ බිළිඳා
අභ්යවකාශ විද්යාඥයන් විසින් මීට පෙර කිසිදා නොදුටු තරම් ලාබාලතම ග්රහලෝකයක් සොයාගෙන තියෙනවා. ‘එලියාස් 2-24 බී’ (Elias 2-24 b) ලෙස නම් කර ඇති මෙම ග්රහලෝකය පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 450ක් ඈතින් තමයි පිහිටලා තියෙන්නේ. බ්රහස්පති ග්රහයා තරම් විශාල වුණත්, මේ ග්රහලෝකයේ වයස අවුරුදු මිලියනයකටත් වඩා අඩුයි. සාමාන්යයෙන් ග්රහලෝකයක් නිර්මාණය වීමේ ක්රියාවලිය සිදුවන දූවිලි හා වායු වළාකුළු අතරේම තමයි මේ ‘බිළිඳු’ ග්රහලෝකය තවමත් සැඟවී ඉන්නේ. චිලී රාජ්යයේ තාරකා විද්යාඥයන් පිරිසක් පැරණි දත්ත ගොනු පරීක්ෂා කිරීමේදී තමයි මේ අපූරු සොයාගැනීම සිදුකරලා තියෙන්නේ.
මීට පෙර සොයාගත් ලාබාලතම ග්රහලෝක පවා අවුරුදු මිලියන 5කට වඩා පැරණි ඒවා. ඒ නිසා මේ සොයාගැනීම ග්රහලෝක නිර්මාණය වීම පිළිබඳ අපේ දැනුම අලුතින්ම වෙනස් කරනවා. හවායි දූපතේ පිහිටි කෙක් (Keck) නිරීක්ෂණාගාරයේ දත්ත භාවිත කරමින්, තරු වටා ඇති දූවිලි තැටිවල හිඩැස් පරීක්ෂා කිරීමේදී තමයි විද්යාඥයන්ට මේ ග්රහලෝකය හමුවෙලා තියෙන්නේ. ග්රහලෝකයක් නිර්මාණය වෙද්දී ඒ අවට ඇති දූවිලි ඉවත් කරමින් හිඩැසක් සාදන බවත්, හරියටම ඒ හිඩැස තුළම මේ ග්රහලෝකය සැඟවී සිටින බවත් ඔවුන් තහවුරු කරගත්තා.
අනාගතයේදී නාසා ආයතනයේ නැන්සි ග්රේස් රෝමන් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය හරහා මෙවැනි තවත් බිළිඳු ග්රහලෝක ගැන වැඩිදුර තොරතුරු සොයාගන්න පුළුවන් වෙයි කියලා විද්යාඥයන් බලාපොරොත්තු වෙනවා. විශ්වයේ ග්රහලෝක උපදින ආකාරය ගැන වඩාත් පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාගන්න මේ සොයාගැනීම ලොකු පිටුවහලක් වේවි.
අභ්යවකාශයේ සොයාගත් ලාබාලතම ග්රහලෝකය: විද්යාඥයන් මවිත කළ ‘එලියාස්’ බිළිඳා
අභ්යවකාශ විද්යාඥයන් විසින් මීට පෙර කිසිදා නොදුටු තරම් ලාබාලතම ග්රහලෝකයක් සොයාගෙන තියෙනවා. ‘එලියාස් 2-24 බී’ (Elias 2-24 b) ලෙස නම් කර ඇති මෙම ග්රහලෝකය පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 450ක් ඈතින් තමයි පිහිටලා තියෙන්නේ. බ්රහස්පති ග්රහයා තරම් විශාල වුණත්, මේ ග්රහලෝකයේ වයස අවුරුදු මිලියනයකටත් වඩා අඩුයි. සාමාන්යයෙන් ග්රහලෝකයක් බිහිවීමේ ක්රියාවලිය සිදුවන වායු සහ දූවිලි වලාකුළු අතර තවමත් සැඟවී සිටින මෙම ‘බිළිඳු’ ග්රහලෝකය, විද්යාඥයන්ගේ ග්රහලෝක නිර්මාණය පිළිබඳ පැරණි මතවාද පවා අභියෝගයට ලක් කර තිබෙනවා.
චිලී රාජ්යයේ විශ්වවිද්යාලයක පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් විසින් හවායි දූපතේ පිහිටි කෙක් (Keck) නිරීක්ෂණාගාරයේ තිබූ පැරණි දත්ත ගොනු පරීක්ෂා කිරීමේදී තමයි මේ අපූරු සොයාගැනීම සිදුකර තිබෙන්නේ. තරු වටා ඇති දූවිලි තැටිවල ඇති හිඩැස් තුළ ග්රහලෝක සැඟවී තිබිය හැකි බවට ඔවුන් සැක කළ අතර, හරියටම ඒ හිඩැසක් තුළින්ම මෙම ග්රහලෝකය සොයාගන්න ඔවුන්ට හැකි වුණා. තරු ආලෝකය අවහිර කරමින් ග්රහලෝකවලින් පරාවර්තනය වන ආලෝකය පමණක් නිරීක්ෂණය කළ හැකි ‘කොරොනාග්රාෆ්’ (Coronagraph) තාක්ෂණය මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් උපකාරී වුණා.
මෙම සොයාගැනීම මගින් ග්රහලෝකයක් උපදින මුල්ම අවධිය ගැන අධ්යයනය කිරීමට විද්යාඥයන්ට විශාල අවස්ථාවක් ලැබෙනවා. දැනට පවතින දුරේක්ෂවලට මෙවැනි බිළිඳු ග්රහලෝක හඳුනාගැනීම අපහසු වුණත්, නාසා ආයතනයේ අලුත්ම ‘නැන්සි ග්රේස් රෝමන්’ අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය මගින් ඉදිරියේදී මෙවැනි තවත් බොහෝ දේ සොයාගන්න පුළුවන් වේවි කියලා විද්යාඥයන් බලාපොරොත්තු වෙනවා. අභ්යවකාශයේ සිදුවන මේ අපූරු උපත පිළිබඳ තොරතුරු ඉදිරියේදී තවත් බොහෝ දේ අනාවරණය කරගන්න අපට හැකි වේවි.
අපේ ශරීරය නිර්මාණය වුණේ කොහොමද? තරු පිපිරීම් ගැන අලුත්ම හෙළිදරව්ව
අපේ පෘථිවිය, අපේ ශරීරය සහ අප අවට තියෙන හැම දෙයක්ම නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නේ තරු ඇතුළේ හැදෙන මූලද්රව්යවලින් කියල ඔබ දන්නවාද? මේ ගැන විද්යාඥයන් අවුරුදු ගාණක් තිස්සේ පර්යේෂණ කළත්, තරු මැරෙනකොට සිද්ධ වෙන සුපර්නෝවා පිපිරීම්වලදී මේ මූලද්රව්ය කොහොමද හරියටම නිර්මාණය වෙන්නේ කියන එක තාමත් ලොකු ප්රශ්නයක්. හැබැයි දැන් අලුත්ම පර්යේෂණ දෙකකින් මේ ගැන හරිම අපූරු තොරතුරු ටිකක් එළියට ඇවිත් තියෙනවා.
පළවෙනි පර්යේෂණයෙන් හොයාගෙන තියෙන විදියට, සුපර්නෝවා පිපිරීමකදී ටයිටේනියම්-44 කියන මූලද්රව්යය බලාපොරොත්තු වුණාට වඩා 35%කින් වැඩිපුර නිපදවෙනවා. මේ දත්ත නිසා තරු පිපිරීම් ගැන පරිගණක ආකෘති හදන එක විද්යාඥයන්ට ගොඩක් ලේසි වෙලා තියෙනවා. ඒ වගේම දෙවැනි පර්යේෂණයෙන් ‘Type I’ සුපර්නෝවා පිපිරීම්වලදී සිද්ධ වෙන න්යෂ්ටික ප්රතික්රියා ගැනත්, ඒ තුළ නිකල්-කොපර් චක්රය කොහොමද ක්රියාත්මක වෙන්නේ කියන එක ගැනත් පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාගෙන තියෙනවා.
මේ සොයාගැනීම් නිසා විශ්වයේ සිද්ධ වෙන මේ වගේ දැවැන්ත පිපිරීම් ගැන අපිට තියෙන අවබෝධය තවත් වැඩි වෙනවා. දශක ගණනාවක් තිස්සේ විසඳගන්න බැරිව තිබුණ ගැටලු ගොඩකට මේ පර්යේෂණ මගින් උත්තර ලැබෙනවා වගේම, අපේ විශ්වයේ ආරම්භය සහ අපේ පැවැත්ම ගැන තියෙන රහස් තවත් පැහැදිලි වෙමින් පවතිනවා කියන එක නම් ඇත්තටම හරිම පුදුම හිතෙන දෙයක්.
අපේ සූර්යයා අතීතයේදී යෝධ ග්රහලෝකයක් ගිල දැමුවාදැයි විද්යාඥයන් සැක පහළ කරයි
අපේ සූර්යයා ගැන අපි හැමෝම දන්නවා, හැබැයි මේ තරුණ කාලේ සූර්යයා හරිම භයානක වැඩක් කරලා තියෙනවා කියලා අලුත්ම පර්යේෂණයකින් හෙළි වෙලා තියෙනවා. විද්යාඥයන් කියන විදිහට, මීට බිලියන ගණනාවකට කලින් සූර්යයා තමන්ගේ වටේ තිබුණු පෘථිවිය වගේ කිහිප ගුණයක් විශාල ‘සුපර්-අර්ත්’ (Super-Earth) ග්රහලෝකයක් ගිල දාලා තියෙනවා. මේ සිදුවීම සූර්යයාගේ අභ්යන්තර ව්යුහයේ අදටත් රහසක් විදිහට සැඟවිලා තියෙනවා කියලා තමයි පර්යේෂකයන් විශ්වාස කරන්නේ.
තුර්කියේ ඒජ් විශ්වවිද්යාලයේ මතුලු යිල්ඩිස් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම මේ ගැන දීර්ඝ අධ්යයනයක් කරලා තියෙනවා. ඔවුන් කියන විදිහට සූර්යයාගේ මතුපිට ලිතියම් මූලද්රව්යය අඩු වෙලා තියෙන්නෙත්, සූර්යයාගේ අභ්යන්තරයේ තියෙන අමුතු වෙනස්කම්වලටත් හේතුව වෙලා තියෙන්නේ මේ ග්රහලෝකය ගිල දැමීමයි. සාමාන්යයෙන් වෙනත් තරු පද්ධතිවල මේ වගේ සුපර්-අර්ත් ග්රහලෝක බහුලව දකින්න ලැබුණත්, අපේ සෞරග්රහ මණ්ඩලයේ ඒවා නැති වෙන්න හේතුව මේ විනාශකාරී සිදුවීම වෙන්න පුළුවන්.
අති නවීන පරිගණක මෘදුකාංග භාවිතා කරලා කරපු මේ පර්යේෂණයෙන් පේන විදිහට, සූර්යයා විසින් ගිල දමපු ග්රහලෝකය පෘථිවිය වගේ පස් ගුණයක් හෝ දහ ගුණයක් විශාල එකක් වෙන්න ඕනේ. සූර්යයාගේ මුල් කාලයේදී ඒ වටා තිබුණු දූවිලි සහ වායු වළාකුළු අතරින් මේ ග්රහලෝකය සූර්යයා දෙසට ඇදී ඇවිත් තියෙනවා. කොහොම වුණත්, මේක තවමත් න්යායක් විතරයි. සූර්යයාගේ අභ්යන්තරයේ තියෙන මේ රහස් තවමත් විද්යාඥයන්ට ලොකු ප්රහේලිකාවක් වෙලා තියෙනවා.
TV BOX OFFICIAL
ආයුබෝවන් හැමෝටම !
ඔන්න අලුත්ම වැඩක්, TV Series වලට පිස්සුවෙන් වගේ ආස කරන ඔයාලා හැමෝටම ලේසියෙන්ම බලන්නයි, ඩවුන්ලෝඩ් කරගන්නයි හැදුව Telegram Channel එකට ඔයාලා හැමෝවම සාදරයෙන් පිළිගන්නවා.
ඉදිරියේදි එන්න තියෙන, ඇවිල්ලා තියෙන ගොඩාක් TV Series මේ @tvbox telegram channel එකෙන් ඔයගොල්ලන්ට බලාගන්න පුලුවන්, ඒ වගේම Request කරලා ඔයාලා කැමති TV Series එක ඉල්ල ගන්නත් පුලුවන්.
ඉතින් රැදී ඉන්න TV BOX Telegram Channel එකත් එක්කම Latest Update බලාගන්න....
සම්පූර්ණයෙන්ම නැවත භාවිත කළ හැකි රොකට් සඳහා ස්ටෝක් ස්පේස් සමාගම ඩොලර් බිලියනයක් එකතු කරයි
අභ්යවකාශ තාක්ෂණ ක්ෂේත්රයේ දැවැන්ත පෙරළියක් සිදු කරමින්, ඇමරිකාවේ වොෂින්ටන් නුවර පිහිටි ‘ස්ටෝක් ස්පේස්’ (Stoke Space) සමාගම තමන්ගේ අලුත්ම ව්යාපෘති සඳහා ඩොලර් බිලියනයක දැවැන්ත ආයෝජනයක් ලබා ගැනීමට සමත් වෙලා තියෙනවා. මේ මුදල් යොදවන්නේ ඔවුන්ගේ ‘නෝවා’ (Nova) පන්තියේ රොකට් නිෂ්පාදනය වේගවත් කරන්නයි. විශේෂයෙන්ම මේ රොකට්වල ඇති විශේෂත්වය තමයි, ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම නැවත නැවතත් අභ්යවකාශයට යවන්න පුළුවන් විදියට නිර්මාණය කරලා තිබීම. මේ හරහා අභ්යවකාශ ගමන් සඳහා යන වියදම විශාල ලෙස අඩු කරගන්න ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙනවා.
ස්ටෝක් ස්පේස් සමාගම මේ වන විට ‘නෝවා පාත්ෆයින්ඩර්’ සහ වඩා බලවත් ‘නෝවා බ්ලොක් 2’ යන රොකට් දෙකම සංවර්ධනය කරමින් ඉන්නවා. මේ රොකට්වල එන්ජින් සඳහා ද්රව ස්වභාවික වායු සහ ඔක්සිජන් භාවිතා කරන අතර, ඒවායේ ඇති තාක්ෂණය නිසා නඩත්තු කටයුතු ඉතා පහසු වෙනවා. විශේෂයෙන්ම රොකට්ටුවේ උඩු කොටස නැවත පෘථිවියට ඇතුළු වීමේදී ආරක්ෂා වෙන්න ලෝහමය තාප ආවරණයක් සහ ක්රියාකාරී සිසිලන පද්ධතියක් ඔවුන් හඳුන්වා දී තිබෙනවා. මේ සියලුම අත්හදා බැලීම් සාර්ථක කරගෙන, 2027 වසරේ මුල් භාගයේදී සිය පළමු අභ්යවකාශ මෙහෙයුම දියත් කරන්න තමයි ඔවුන් දැන් සැලසුම් කරන්නේ. මේ ව්යාපෘතිය අභ්යවකාශ ගවේෂණ ක්ෂේත්රයේ අනාගතයට ඉතා වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වේවි කියලා තමයි විද්වතුන් පවසන්නේ.
මුල් විශ්වයේ තිබූ දැවැන්තම කළු කුහර පිළිබඳ අභිරහස විසඳෙයි
ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය මගින් මුල් විශ්වයේ නිරීක්ෂණය කළ අති දැවැන්ත කළු කුහර සම්බන්ධයෙන් විද්යාඥයන් අතර තිබුණේ ලොකු ගැටලුවක්. විශ්වය වසර බිලියනයක් වයසැති කාලයේදී මෙතරම් විශාල කළු කුහර ඇතිවීම විද්යාත්මකව පැහැදිලි කිරීමට අපහසු වුණා. නමුත් ඉතාලි ජාතික තාරකා විද්යා පර්යේෂණ ආයතනයේ ඇලෙස්සැන්ඩ්රෝ ට්රින්කා ඇතුළු පර්යේෂකයන් පිරිසක් පවසන්නේ, මේවා කලින් හිතුවාට වඩා ප්රමාණයෙන් කුඩා බවයි. ඔවුන්ගේ නවතම අධ්යයනයට අනුව, මේ කළු කුහරවල ස්කන්ධය සූර්යයා මෙන් මිලියන එකත් දහයත් අතර ප්රමාණයක් පමණයි. මෙය මීට පෙර ගණනය කළ අගයන්ට වඩා බෙහෙවින් අඩු අගයක් වන අතර, ඒවා පිහිටා ඇති කුඩා මන්දාකිණිවල ප්රමාණයටත් මෙය ඉතා හොඳින් ගැලපෙනවා.
තවත් විශේෂ කරුණක් තමයි, මේ කළු කුහර අවට ඇති වායු සහ දූවිලි ඉතා වේගයෙන් ගිලගන්නා බව පෙනෙන්නට තිබුණත්, ඒවායින් නිකුත් විය යුතු එක්ස්-කිරණ (X-rays) කිසිවක් නිරීක්ෂණය නොවීම. සාමාන්යයෙන් මෙතරම් වේගයෙන් ආහාර ගන්නා කළු කුහරවලින් දැඩි එක්ස්-කිරණ විමෝචනය විය යුතුයි. කෙසේ වෙතත්, පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මේවා එක්ස්-කිරණ නිහඬ වස්තූන් ලෙස පැවතීමෙන් ඇඟවෙන්නේ ඒවා කලින් සිතුවාට වඩා වේගයෙන් ද්රව්ය ගිලගන්නා බවයි. මේ සොයාගැනීමත් සමඟ මුල් විශ්වයේ කළු කුහරවල වර්ධනය පිළිබඳ තිබූ ගැටලු රැසකට දැන් පිළිතුරු ලැබී තිබෙනවා. මේ අලුත් තොරතුරු මගින් විශ්වයේ ආරම්භය සහ මන්දාකිණිවල පරිණාමය ගැන අපේ දැනුම තවත් පුළුල් කරගන්න පුළුවන්.
අභ්යවකාශ ඡායාරූප ශිල්පියෙකු විසින් ග්රහණය කරගත් විශ්මිත ක්රෙසන්ට් නෙබියුලා දසුන
අභ්යවකාශ ඡායාරූප ශිල්පියෙකු වන කෙවින් බෝඩ්මන් විසින් පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 4,700ක් දුරින් පිහිටි ‘ක්රෙසන්ට් නෙබියුලා’ (Crescent Nebula) හෙවත් NGC 6888 හි ඉතාමත් පැහැදිලි සහ විශ්මිත ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීමට සමත් වෙලා තියෙනවා. සිග්නස් තාරකා මණ්ඩලයේ පිහිටා ඇති මෙම මීදුම් වලාකුළ, මියයමින් පවතින දැවැන්ත ‘වුල්ෆ්-රේයට්’ (Wolf-Rayet) තාරකාවකින් පිටවන වායු සහ දූවිලි වලින් නිර්මාණය වූවක්. මෙම තාරකාව ඉදිරි වසර ලක්ෂයක පමණ කාලයකදී සුපර්නෝවා පිපිරීමකින් අවසන් වනු ඇතැයි විද්යාඥයන් පුරෝකථනය කරනවා.
මෙම අපූරු දසුන ලබා ගැනීම සඳහා බෝඩ්මන් දින පහක් පුරා පැය 16කට අධික කාලයක් කැප කරමින් විශේෂිත පෙරහන් (narrowband filters) භාවිත කර තිබෙනවා. එහිදී ඔහුට මෙම මීදුම් වලාකුළේ ඇති ඔක්සිජන් සහ හයිඩ්රජන් වායුන්ගේ සංකීර්ණ ව්යුහයන් ඉතා පැහැදිලිව කැමරාවට හසු කර ගැනීමට හැකි වුණා. සාමාන්යයෙන් මෙම නෙබියුලාව පියවි ඇසට දර්ශනය නොවුණත්, සැප්තැම්බර් මාසයේදී මධ්යම ප්රමාණයේ දුරේක්ෂයක් සහ ආලෝක දූෂණය අවම කරන පෙරහනක් භාවිතයෙන් අභ්යවකාශ ලෝලීන්ට මෙය නිරීක්ෂණය කරන්න පුළුවන්.
මෙම ඡායාරූපය මගින් විශ්වයේ සිදුවන තාරකා පරිණාමය සහ ඒවායේ අවසාන කාලපරිච්ඡේදය පිළිබඳව අපට කදිම අවබෝධයක් ලබා දෙනවා. ඔබත් තාරකා විද්යාවට කැමති කෙනෙක් නම්, සැප්තැම්බර් මාසයේ අහස නිරීක්ෂණය කරන අතරතුර සිග්නස් තාරකා මණ්ඩලයේ ඇති මෙම අලංකාර දසුන සොයා බැලීමට උත්සාහ කරන්න පුළුවන්.