නාසා ආයතනය මගින් අභ්යවකාශයට යවන ලද නවතම දුරේක්ෂය වන ‘රෝමන් ස්පේස් ටෙලස්කෝප්’ එක ගැන මේ දවස්වල ලොකු කතාබහක් ඇතිවෙලා තියෙනවා. මේක විශේෂ වෙන්නේ නාසා ඉතිහාසයේ සැබෑ කාන්තාවකගේ නමින් නම් කරපු පළමු අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය මෙය වීම නිසයි. ඇමරිකානු තාරකා විද්යාඥවරියක් වුණු නැන්සි ග්රේස් රෝමන් මහත්මියට ගෞරවයක් විදිහට තමයි මේ නම තියලා තියෙන්නේ. ඇය හබල් දුරේක්ෂය නිර්මාණය කරන්න ලොකු සහයෝගයක් දුන්නු, නාසා ආයතනයේ තාරකා විද්යා අංශයේ ප්රථම ප්රධානියා විදිහට කටයුතු කරපු දක්ෂ කාන්තාවක්.
අතීතයේ ඉඳන්ම අභ්යවකාශ මෙහෙයුම්වලට නම් තියද්දී වැඩිපුරම පාවිච්චි වුණේ පිරිමි විද්යාඥයන්ගේ නම්. හබල්, චන්ද්රා වගේ ප්රසිද්ධ දුරේක්ෂ පවා නම් කරලා තියෙන්නේ පිරිමි විද්යාඥයන්ගේ නම්වලින්. සමහර මෙහෙයුම්වලට කාන්තා නම් පාවිච්චි කළත්, ඒ බොහෝමයක් මිථ්යා කතාවල එන චරිතවල නම් මිසක් සැබෑ ජීවිතේ හිටපු කාන්තාවන්ගේ නම් නෙවෙයි. සෝජනර් රෝවරය වගේ ඉතාම සුළු අවස්ථාවකදී විතරයි සැබෑ කාන්තාවකගේ නමක් අභ්යවකාශ මෙහෙයුමකට ලැබිලා තියෙන්නේ.
මුහුදු යන නැව්වලට කාන්තා නම් තියන සම්ප්රදායක් ලෝකේ කොහොමත් තියෙනවා. ඒක බොහෝ විට කරන්නේ නැවට ආරක්ෂාව සහ මගපෙන්වීම ලැබෙයි කියන විශ්වාසය නිසයි. ඒත් අභ්යවකාශ ගවේෂණ ක්ෂේත්රයේ මේ විදිහට කාන්තාවකගේ නමක් සනිටුහන් වීම ඇත්තටම වැදගත් දෙයක්. මේ වෙනසත් එක්ක ඉදිරියේදී තවත් කාන්තාවන්ගේ නම් අභ්යවකාශ ගවේෂණවලට එකතු වෙයි කියලා අපිට බලාපොරොත්තු වෙන්න පුළුවන්.

Discussion & Feedback