අභ්‍යවකාශයේ තියෙන අතිවිශාල කළු කුහර කොහොමද වර්ධනය වෙන්නේ කියන එක තවමත් විද්‍යාඥයන්ට ලොකු ප්‍රශ්නයක්. මේ ගැන හොයන්න තාරකා විද්‍යාඥයන් අලුත්ම ක්‍රමයක් පාවිච්චි කළා. ඒ තමයි කෘත්‍රිම බුද්ධිය හෙවත් AI තාක්ෂණය. ඔවුන් මේ තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා අභ්‍යවකාශයේ තියෙන විශේෂිත ක්වාසාර හතක් හොයාගෙන තියෙනවා. මේ ක්වාසාර ක්‍රියා කරන්නේ ස්වභාවික විශාලන කාච වගේ. ඒ කියන්නේ ඒවායේ තියෙන දැඩි ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා ඈතින් තියෙන ආලෝකය නැමී විශාල වෙලා පේනවා. මේකෙන් විද්‍යාඥයන්ට කළු කුහරවල මුල් අවධිය ගැන හොඳ අවබෝධයක් ගන්න පුළුවන් වෙනවා.
සාමාන්‍යයෙන් ක්වාසාර කියන්නේ ගැලැක්සි එකක මධ්‍යයේ තියෙන ඉතාම දීප්තිමත් කොටස්. මේවා කළු කුහරවලින් පෝෂණය වෙන නිසා ඒවායේ තියෙන ශක්තිය හරිම වැඩියි. ඒ නිසාම ඒ අවට තියෙන දේවල් නිරීක්ෂණය කරන එක හරිම අමාරුයි. හැබැයි මේ අලුතින් හොයාගත්ත ක්වාසාර කාච විදිහට ක්‍රියා කරන නිසා, ඒ හරහා ඈත තියෙන ගැලැක්සි පවා පැහැදිලිව දකින්න පුළුවන්. මේ පර්යේෂණය සඳහා DESI දත්ත සමුදායේ තියෙන ක්වාසාර අට ලක්ෂයක් විතර පරීක්ෂා කරන්න සිද්ධ වුණා. ඒ වැඩේ මනුස්සයෙක්ට තනියම කරන්න බැරි තරම් විශාල එකක් නිසා තමයි AI තාක්ෂණය මෙතැනදී ගොඩක් වැදගත් වුණේ.
මේ සොයාගැනීමත් එක්ක කළු කුහර සහ ගැලැක්සි එකිනෙක සම්බන්ධ වෙලා හැදෙන හැටි ගැන අලුත් තොරතුරු ගොඩක් දැනගන්න පුළුවන් වෙයි කියලා විද්‍යාඥයන් බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේ ක්වාසාර හත තවදුරටත් නිරීක්ෂණය කරලා ඒවායේ තියෙන ගුණාංග ගැන තහවුරු කරගන්න තමයි දැන් ඔවුන් සූදානම් වෙන්නේ. අනාගතයේදී මේ වගේ දියුණු තාක්ෂණයන් පාවිච්චි කරලා විශ්වයේ තියෙන තවත් නොදන්නා රහස් ගොඩක් එළියට ගන්න පුළුවන් වෙයි කියලා අපිට හිතන්න පුළුවන්.
Discussion & Feedback