අපේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ තියෙන අභිරහස් ග්‍රහලෝකයක් තමයි නෙප්චූන් කියන්නේ. ඉතින් මේ නෙප්චූන් ග්‍රහයා වටා තියෙන කුඩා චන්ද්‍රයන් තුනක් ගැන අලුත්ම විද්‍යාත්මක සොයාගැනීමක් කරලා තියෙනවා. පර්යේෂකයන් කියන විදිහට මේ චන්ද්‍රයන් බිහිවෙලා තියෙන්නේ නෙප්චූන්ගේ විශාලතම චන්ද්‍රයා වන ට්‍රයිටන් (Triton) අතීතයේදී සිදුකළ දැවැන්ත ගැටුමක ප්‍රතිඵලයක් විදිහටයි. ට්‍රයිටන් නෙප්චූන්ගේ ගුරුත්වාකර්ෂණයට හසුවෙලා එනකොට, ඒ අවට තිබුණු වෙනත් කුඩා චන්ද්‍රයන් එක්ක ගැටිලා ඒවා කැබලි වෙලා තියෙනවා. අන්න ඒ කැබලි එකතු වෙලා තමයි අද අපි දකින ලැරිසා, ගැලටියා සහ ප්‍රෝටියස් කියන චන්ද්‍රයන් නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නේ.
ජේම්ස් වෙබ් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය හරහා මේ චන්ද්‍රයන් ගැන කරපු පරීක්ෂණවලදී පුදුම හිතෙන කරුණු කිහිපයක් හෙළි වුණා. විශේෂයෙන්ම මේ චන්ද්‍රයන්ගේ මතුපිට මැටි වර්ගයකට සමාන ඛනිජ වර්ග තියෙනවා කියලා හොයාගෙන තියෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි ඛනිජ හැදෙන්න නම් විශාල තාපයක් සහ පීඩනයක් අවශ්‍යයි. ඒ කියන්නේ මේ චන්ද්‍රයන්ගේ කොටස් ඇත්තටම අතීතයේ තිබුණු විශාල අයිස් ලෝකවල අභ්‍යන්තරයේ තිබුණු දේවල් වෙන්න පුළුවන්. මේ සොයාගැනීම හරහා අපිට සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ අතීතයේ සිදුවුණු විනාශකාරී සිදුවීම් ගැන වගේම, අයිස් ලෝකවල අභ්‍යන්තරය කොහොමද කියන එක ගැනත් අලුත් අවබෝධයක් ගන්න පුළුවන් වෙනවා. ඇත්තටම මේක අභ්‍යවකාශ විද්‍යාවේ තවත් සුවිශේෂී හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් කියලා කියන්න පුළුවන්.
Discussion & Feedback